แลคเกอร์ คือวัสดุ เคลือบผิวที่นิยมใช้ในงานไม้และเฟอร์นิเจอร์ เพราะแลคเกอร์ให้ความเงางาม แห้งไว และใช้งานง่าย แต่ในขณะเดียวกัน “พิษของแลคเกอร์” ก็เป็นประเด็นที่หลายคนกังวล โดยเฉพาะผู้ที่ต้องทำงานกับแลคเกอร์เป็นประจำ ไม่ว่าจะเป็นช่างไม้ โรงงานเฟอร์นิเจอร์ หรือผู้ที่ทำ DIY ภายในบ้าน
ความเข้าใจเกี่ยวกับพิษของแลคเกอร์ การระเหยของตัวทำละลายในแลคเกอร์ และผลกระทบต่อร่างกาย จะช่วยให้คุณใช้งานแลคเกอร์ได้อย่างปลอดภัย ลดความเสี่ยงทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง บทความนี้จะอธิบายพิษของแลคเกอร์อย่างละเอียด พร้อมแนวทางป้องกันที่ถูกต้องตามมาตรฐานความปลอดภัย
1.แลคเกอร์คืออะไร และทำไมจึงมีพิษได้
แลคเกอร์เป็นระบบเคลือบผิวที่อาศัยตัวทำละลาย (Solvent) เพื่อให้เรซินกระจายตัว เมื่อทาแลคเกอร์ ตัวทำละลายจะระเหยอย่างรวดเร็ว กระบวนการนี้เรียกว่า Solvent Evaporation System
พิษของแลคเกอร์ไม่ได้มาจากเรซินโดยตรง แต่เกิดจาก “ไอระเหยของตัวทำละลาย” เช่น
โทลูอีน (Toluene)
คีโตน (Ketones)
อีเทอร์ (Ether)
เอสเทอร์ (Ester)
สารเหล่านี้สามารถเข้าสู่ร่างกายผ่าน:
การสูดดม
การสัมผัสทางผิวหนัง
การกลืนกินโดยไม่ได้ตั้งใจ
2.พิษของแลคเกอร์แบบเฉียบพลัน (Acute Toxicity)
พิษของแลคเกอร์แบบเฉียบพลันเกิดขึ้นเมื่อร่างกายได้รับไอระเหยของแลคเกอร์ในปริมาณมากภายในระยะเวลาสั้น ๆ โดยเฉพาะในพื้นที่อับอากาศที่ไม่มีการระบายอากาศที่เหมาะสม ตัวทำละลายในแลคเกอร์ เช่น โทลูอีน หรือคีโตน สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและกระแสเลือดได้อย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ระคายเคืองตาและจมูก รวมถึงหายใจติดขัด ในกรณีที่ได้รับสารในระดับสูงมาก อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้มึนงง สับสน หรือหมดสติได้ ดังนั้น การทำงานกับแลคเกอร์ในพื้นที่ปิดโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกันจึงถือเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม
3.พิษของแลคเกอร์แบบเรื้อรัง (Chronic Toxicity)
พิษของแลคเกอร์แบบเรื้อรังมักเกิดจากการสัมผัสไอระเหยของแลคเกอร์ในระดับต่ำแต่ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน โดยเฉพาะในกลุ่มช่างพ่นสีหรือผู้ปฏิบัติงานในโรงงานเฟอร์นิเจอร์ หากไม่มีอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม สารตัวทำละลายอาจสะสมในร่างกายและส่งผลกระทบต่อระบบประสาท ตับ ไต และระบบทางเดินหายใจได้ในระยะยาว อาการอาจไม่ปรากฏชัดเจนในช่วงแรก แต่เมื่อสะสมมากขึ้นอาจทำให้เกิดความผิดปกติด้านสมาธิ ความจำ หรือการทำงานของอวัยวะภายใน องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงของสารตัวทำละลายอินทรีย์ระเหย (VOC) ต่อสุขภาพ ซึ่ง
4.สาร VOC ในแลคเกอร์ คืออะไร
VOC หรือ Volatile Organic Compounds คือสารอินทรีย์ที่สามารถระเหยกลายเป็นไอได้ง่ายที่อุณหภูมิห้อง ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในแลคเกอร์หลายประเภท เมื่อทาแลคเกอร์ลงบนพื้นผิว ตัวทำละลายจะระเหยออกสู่บรรยากาศ ทำให้เกิดกลิ่นแรงและส่งผลต่อคุณภาพอากาศภายในอาคาร การสะสมของ VOC ในพื้นที่ปิดอาจก่อให้เกิดอาการระคายเคืองทางเดินหายใจ ปวดศีรษะ หรืออาการแพ้ในบางราย หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหรัฐอเมริกา (EPA) ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบของ VOC ต่อคุณภาพอากาศภายในอาคาร
5.วิธีป้องกันพิษของแลคเกอร์
- ทำงานในพื้นที่อากาศถ่ายเทดี
- สวมหน้ากากกรองไอระเหยสารเคมี (Organic Vapor Respirator)
- สวมถุงมือและแว่นตานิรภัย
- หลีกเลี่ยงการทำงานในพื้นที่ปิดหรืออับอากาศ
- เก็บแลคเกอร์ให้ห่างจากเปลวไฟและความร้อนสูง
- ปิดฝาภาชนะให้สนิทหลังใช้งาน
- เลือกใช้แลคเกอร์สูตร VOC ต่ำ หากเป็นไปได้
- หลีกเลี่ยงการสูดดมโดยตรงขณะพ่นแลคเกอร์
- ล้างมือและทำความสะอาดร่างกายหลังทำงานเสร็จ
- อ่านฉลากและเอกสารความปลอดภัย (MSDS) ก่อนใช้งานทุกครั้ง
พิษของแลคเกอร์เป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานกับแลคเกอร์เป็นประจำ แม้แลคเกอร์จะให้ผิวงานที่สวยงามและแห้งไว แต่ไอระเหยจากตัวทำละลายในแลคเกอร์สามารถส่งผลต่อสุขภาพได้ หากไม่มีการป้องกันที่เหมาะสม การเข้าใจพิษของแลคเกอร์ กลไกการระเหยของ VOC และการใช้อุปกรณ์ป้องกันที่ถูกต้อง จะช่วยให้คุณใช้งานแลคเกอร์ได้อย่างปลอดภัยและมืออาชีพ
หากคุณกำลังมองหา แลคเกอร์คุณภาพ พร้อมคำแนะนำการใช้งานที่ถูกต้อง ที่ วิวัฒน์ชัยค้าไม้ มีจำหน่ายแลคเกอร์ สีรองพื้น ทินเนอร์แท้ และอุปกรณ์ครบชุด พร้อมให้คำปรึกษาเรื่องความปลอดภัยและวิธีใช้งาน เพื่อให้งานของคุณทั้งสวยงามและปลอดภัยในทุกขั้นตอน
