ถ้าตอบสั้นที่สุด ชิ้นที่ต้องรับแรงและโชว์ลายไม้ให้ใช้ไม้แปรรูป ตัวตู้และแผ่นหน้ากว้างให้ใช้ไม้อัด งานทาสีเรียบทึบให้ใช้ MDF พื้นที่ชื้นให้ใช้แผ่นกันชื้นอย่าง HMR ส่วนไม้ประสานคือทางกลางที่ให้ผิวไม้จริงในแผ่นกว้าง งานเฟอร์นิเจอร์ที่ทำออกมาแล้วคุ้มจริงมักใช้สองสามอย่างในชิ้นเดียว ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งทั้งตัว
ที่หน้าร้านเราได้ยินคำถามนี้แทบทุกวัน เพราะเราขายทั้งไม้แปรรูป ไม้ประสาน ไม้อัด และแผ่นกันชื้นในที่เดียว บทต่อไปเทียบกันทีละเกณฑ์ที่มีผลกับงานจริง ส่วนภาพรวมว่า ไม้แปรรูป คืออะไรอยู่ในบทความหลัก
1. ไม้แปรรูป ไม้ประสาน ไม้อัด และ MDF ต่างกันที่โครงสร้างแผ่น
ความต่างที่แท้จริงของสี่วัสดุนี้อยู่ที่ว่าเนื้อไม้ถูกประกอบขึ้นมาอย่างไร ไม่ใช่ว่าอย่างไหนดีกว่ากัน เมื่อเข้าใจโครงสร้างแล้ว จะเดาพฤติกรรมของมันตอนตัด ยึด และตอนอยู่ในบ้านได้เองทั้งหมด
1.1 โครงสร้างของแต่ละแบบและนิสัยที่ตามมา
| วัสดุ | โครงสร้างของแผ่น | นิสัยที่ตามมา |
|---|---|---|
| ไม้แปรรูป | ไม้จริงทั้งชิ้นจากท่อนซุง อบแห้งแล้ว | เสี้ยนต่อเนื่อง รับแรงดี ไสใหม่ได้ ขยับตามความกว้าง |
| ไม้ประสาน | ไม้จริงชิ้นเล็กต่อกันด้วยกาว ต่อตรงหรือฟันปลา | ได้หน้ากว้างสม่ำเสมอ นิ่งกว่าแผ่นเดียวกว้าง เห็นรอยต่อ |
| ไม้อัด | วีเนียร์บางหลายชั้น วางเสี้ยนตั้งฉากสลับกัน | แผ่นกว้างนิ่งทั้งสองทิศ แต่แก้ผิวหน้าได้จำกัด |
| MDF และ HMR | เส้นใยไม้ละเอียดผสมกาวอัดเป็นแผ่น | ผิวเรียบไม่มีเสี้ยน ทาสีสวย ขอบแผ่นเป็นจุดอ่อน |
1.2 สิ่งที่โครงสร้างบอกล่วงหน้า
ไม้แปรรูปมีเสี้ยนต่อเนื่อง จึงรับแรงตามแนวยาวได้ดีและไสแต่งใหม่ได้เรื่อย ๆ ส่วนแผ่นที่อัดจากชิ้นเล็กหรือเส้นใยจะนิ่งกว่าในแง่การโก่ง แต่ขอบแผ่นเป็นจุดอ่อน เพราะไม่มีเสี้ยนยาวให้สกรูเกาะ ความต่างข้อนี้คือเหตุผลที่โครงและขายังนิยมใช้ไม้จริงอยู่ ดูชนิดและขนาดที่เรามีได้ใน หมวดไม้แปรรูป
2. ไม้แปรรูปขยับตามความชื้น แผ่นประกอบขยับคนละแบบ
เรื่องที่ทำให้งานเฟอร์นิเจอร์เสียหายบ่อยที่สุดไม่ใช่ความแข็งแรง แต่เป็นการขยับตัวตามความชื้นในอากาศ และวัสดุแต่ละแบบขยับไม่เหมือนกันเลย เข้าใจข้อนี้แล้วจะรู้ว่าทำไมบางชิ้นต้องยึดแบบปล่อยให้ขยับได้
2.1 ไม้จริงขยับตามความกว้าง แผ่นอัดขยับตามความหนา
USDA Wood Handbook ระบุว่าไม้จริงหดตัวมากที่สุดตามแนวสัมผัสวงปี ราวครึ่งเดียวตามแนวรัศมี และหดตามความยาวเพียง 0.1–0.2% แปลเป็นหน้างานคือท็อปไม้แปรรูปเปลี่ยนความกว้างตามฤดู แต่ความยาวแทบไม่เปลี่ยน ส่วนไม้อัดกลับนิ่งไปอีกทาง บทที่ว่าด้วยแผ่นประกอบของ Wood Handbook ระบุว่าไม้อัดมีความคงตัวทั้งตามความยาวและตามความกว้างได้ดีมาก เพราะชั้นวีเนียร์วางเสี้ยนตั้งฉากกันคนละชั้น และเมื่อถูกน้ำก็บวมหนาแบบถาวรน้อยมาก
2.2 แผ่นที่อัดจากชิ้นเล็กกลัวความชื้นที่กาว
แผ่นปาร์ติเกิลส่วนใหญ่ใช้กาวยูเรียฟอร์มาลดีไฮด์ ซึ่งเอกสารฉบับเดียวกันระบุว่าความชื้นทำให้พันธะของกาวชนิดนี้เสื่อมสภาพ จึงเป็นเหตุผลที่แผ่นกลุ่มนี้บวมแล้วไม่กลับรูป และทำไมงานในพื้นที่ชื้นต้องเลือกแผ่นที่ออกแบบมากันชื้นโดยเฉพาะ ส่วนไม้แปรรูปที่เปียกแล้วแห้งจะกลับมาใกล้รูปเดิมได้ เพราะมันเป็นเนื้อไม้ล้วนไม่ใช่กาว
3. เลือกไม้แปรรูปหรือแผ่นประกอบตามชิ้นงานในเฟอร์นิเจอร์
วิธีเลือกที่ใช้ได้จริงคือไล่เป็นชิ้น ๆ ไม่ใช่เลือกวัสดุเดียวทั้งตัว ตารางนี้คือคำตอบที่เราให้ลูกค้าหน้าร้านบ่อยที่สุด
| ชิ้นงาน | วัสดุที่เหมาะ | เหตุผลสั้น ๆ |
|---|---|---|
| ขาโต๊ะ โครงเตียง โครงเก้าอี้ | ไม้แปรรูป หนา 1.5–2 นิ้วขึ้นไป | เสี้ยนต่อเนื่องรับแรงโยกและยึดเดือยได้ลึก |
| ท็อปโต๊ะโชว์ลายไม้ | ไม้แปรรูปต่อแผ่น หรือไม้ประสาน | ได้ผิวไม้จริง ขัดและไสแต่งใหม่ได้ |
| ตัวตู้ แผงข้าง แผงหลัง | ไม้อัด | แผ่นกว้างนิ่ง ไม่ต้องต่อ ลดงานไส |
| หน้าบานทาสีเรียบทึบ | MDF | ผิวไม่มีเสี้ยน ทาสีออกมาเรียบที่สุด |
| งานใต้อ่าง เคาน์เตอร์ครัว | แผ่นกันชื้นอย่าง HMR | ออกแบบมารับความชื้นสะสมได้ดีกว่าแผ่นธรรมดา |
| คิ้ว ขอบ วงกบ ชิ้นต้องเซาะร่อง | ไม้แปรรูป | กัดเซาะได้ลึกและขอบไม่ยุ่ย |
3.1 สามคำถามที่ตัดสินใจได้ไว
ถามตัวเองสามข้อก่อนสั่งของ ข้อแรกชิ้นนี้รับแรงหรือรับแค่น้ำหนักตัวเอง ถ้ารับแรงให้เอนไปทางไม้จริง ข้อสองชิ้นนี้โชว์ผิวไม้หรือทาสีทับ ถ้าทาสีทับแผ่นประกอบคุ้มกว่า และข้อสามชิ้นนี้อยู่ในที่ชื้นหรือไม่ ถ้าชื้นให้เลือกวัสดุตามความชื้นก่อนเลือกความสวย
4. ไม้ประสานคือทางกลางระหว่างไม้แปรรูปกับแผ่นสำเร็จ
ไม้ประสานตอบโจทย์คนที่อยากได้ผิวไม้จริงแต่ต้องการแผ่นกว้างสำเร็จ เพราะมันคือไม้จริงชิ้นเล็กที่ต่อเข้าหากันด้วยกาว จึงได้หน้ากว้างสม่ำเสมอโดยไม่ต้องต่อแผ่นเอง และนิ่งกว่าไม้แผ่นเดียวกว้าง ๆ เพราะเสี้ยนของแต่ละชิ้นสลับทิศกันอยู่แล้ว
4.1 แบบและเกรดของไม้ประสานที่เรามี
ไม้ประสานในร้านเรามีสองแบบคือแบบต่อตรงที่รอยต่อเป็นเส้นตรง และแบบฟันปลาที่รอยต่อเป็นซี่สลับ ซึ่งยึดกาวได้พื้นที่มากกว่า ส่วนเกรดแบ่งเป็น AA ที่สวยทั้งสองหน้า AB ที่สวยหน้าเดียว และ CC สำหรับงานโครงภายใน มีให้เลือกทั้งสัก ยางพารา สน โอ๊ค และวอลนัท โดยไม้ยางพาราประสานแบบฟันปลาเริ่มต้นที่ 830 บาทตามขนาดที่เลือก ดูทั้งหมดได้ที่ ไม้ประสาน
4.2 เมื่อไรไม้ประสานยังไม่ใช่คำตอบ
งานที่ต้องกลึง เซาะลึก หรือเจาะเดือยลงไปตรงรอยต่อ ยังควรใช้ไม้แปรรูปเส้นเดียว เพราะรอยกาวที่ถูกตัดขวางจะอ่อนกว่าเนื้อไม้ข้างเคียง เช่นเดียวกับงานที่อยากได้ลายไม้ต่อเนื่องยาวทั้งแผ่น ไม้ประสานจะเห็นรอยต่อสีไม่เท่ากันเป็นช่วง ๆ ซึ่งบางงานถือเป็นเสน่ห์ แต่บางงานไม่เอา
5. ผสมไม้แปรรูปกับแผ่นประกอบในชิ้นเดียวให้คุ้มที่สุด
คำถามที่ลูกค้าถามบ่อยคือทำโครงไม้จริงแล้วกรุไม้อัดได้ไหม คำตอบคือทำได้และเป็นวิธีที่โรงงานเฟอร์นิเจอร์ใช้กันมานาน เพราะได้ความแข็งแรงจากไม้จริงในจุดที่ต้องรับแรง และได้ราคากับความนิ่งจากแผ่นประกอบในจุดที่เป็นพื้นผิวกว้าง
5.1 สูตรผสมที่ใช้ได้กับงานส่วนใหญ่
- ให้ไม้แปรรูปอยู่ในตำแหน่งรับแรงและตำแหน่งที่มือจับโดนบ่อย เช่นโครง ขา ขอบท็อป และกรอบหน้าบาน
- ให้แผ่นประกอบอยู่ในตำแหน่งพื้นผิวกว้างที่ไม่รับแรง เช่นแผงข้างตู้ แผงหลัง และพื้นลิ้นชัก
- ปิดขอบแผ่นประกอบด้วยเส้นไม้จริงบาง ๆ เพื่อกันขอบยุ่ยและให้ขัดเก็บมุมได้เหมือนไม้จริงทั้งชิ้น
- ยึดท็อปไม้แปรรูปเข้ากับโครงด้วยวิธีที่ปล่อยให้แผ่นขยับตามความกว้างได้ ไม่ขันสกรูตายทุกจุด
5.2 จุดที่คนพลาดบ่อยเวลาผสมวัสดุ
ข้อแรกคือขันสกรูยึดท็อปไม้จริงติดตายกับโครงทุกตัว พอหน้าฝนแผ่นขยายตัวแล้วไม่มีที่ไป จึงแตกตามแนวยาว ข้อสองคือยิงสกรูเข้าขอบแผ่น MDF ตรง ๆ โดยไม่เจาะนำ ทำให้ขอบบวมแตก ข้อสามคือทำสีไม้จริงกับแผ่นประกอบด้วยสีเดียวกันแล้วหวังว่าสีจะออกเท่ากัน ซึ่งไม่เท่าเพราะเนื้อวัสดุดูดสีไม่เหมือนกัน ควรทดลองบนเศษวัสดุทั้งสองแบบก่อนลงงานจริง ไอเดียการจับคู่วัสดุให้สวยดูต่อที่ ไอเดียงานไม้แปรรูป
6. สรุปและเลือกไม้แปรรูปหรือแผ่นกับวิวัฒน์ชัยค้าไม้
เลือกไม้แปรรูปเมื่อชิ้นนั้นต้องรับแรง โชว์ผิวไม้จริง หรือต้องไสแต่งใหม่ได้ เลือกไม้ประสานเมื่ออยากได้ผิวไม้จริงในแผ่นกว้างสำเร็จ เลือกไม้อัดเมื่อต้องการแผ่นกว้างที่นิ่งและคุ้ม เลือก MDF เมื่องานนั้นทาสีเรียบทึบ และเลือกแผ่นกันชื้นเมื่อพื้นที่นั้นมีความชื้นสะสม แล้วผสมกันในชิ้นเดียวตามบทบาทของแต่ละตำแหน่ง ราคาไม้แต่ละชนิดดูได้ที่ ราคาไม้แปรรูป
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านมีทั้งไม้แปรรูปอบแห้งสิบชนิด ไม้ประสาน ไม้อัด แผ่นกันชื้น พร้อมกาว สี แลคเกอร์ และฮาร์ดแวร์ครบในที่เดียว และมีบริการตัดไสตามขนาด ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 และ 082-782-4513 บอกชิ้นงานที่จะทำ ขนาด และที่อยู่หน้างาน ทีมงานช่วยเลือกวัสดุและแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง เราส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ทั้ง Lalamove, Flash, รถของร้าน และรถ 6 ล้อ 10 ล้อสำหรับงานล็อตใหญ่ หรือแวะดูของจริงที่ร้าน 725 ถ.ประชานฤมิตร ย่านบางโพ จันทร์ถึงเสาร์ 8.00–17.00 น.
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไม้แปรรูปเทียบไม้อัด ไม้ประสาน และ MDF
ไม้แปรรูปคือไม้จริงทั้งชิ้นที่เลื่อยจากท่อนซุงแล้วอบแห้ง เสี้ยนต่อเนื่องตลอดเส้น จึงรับแรงตามแนวยาวได้ดีและไสแต่งใหม่ได้ ส่วนไม้อัดคือวีเนียร์บางหลายชั้นวางเสี้ยนตั้งฉากกันแล้วอัดด้วยกาว จึงได้แผ่นกว้างที่นิ่งกว่าแต่แก้ผิวหน้าได้จำกัด
นับเป็นไม้จริง เพราะทุกชิ้นในแผ่นคือเนื้อไม้จริงที่ถูกต่อเข้าหากันด้วยกาว ทั้งแบบต่อตรงและแบบฟันปลา ต่างจากแผ่นที่อัดจากเส้นใยหรือชิ้นไม้ป่น ข้อดีคือได้หน้ากว้างสม่ำเสมอ ข้อจำกัดคือจะเห็นรอยต่อและสีไม้ไม่เท่ากันเป็นช่วง
ทำได้และเป็นวิธีที่โรงงานเฟอร์นิเจอร์ใช้กันทั่วไป ให้ไม้แปรรูปอยู่ที่โครง ขา และขอบที่ต้องรับแรง แล้วใช้ไม้อัดเป็นแผงพื้นผิวกว้าง ปิดขอบแผ่นด้วยเส้นไม้จริงบาง ๆ และยึดท็อปไม้จริงแบบที่ยังปล่อยให้ขยับตามความกว้างได้
พื้นที่ที่มีความชื้นสะสมควรเลือกวัสดุตามความชื้นก่อนเลือกความสวย คือใช้แผ่นที่ออกแบบมากันชื้นอย่าง HMR เป็นตัวตู้ และใช้ไม้แปรรูปเฉพาะชิ้นที่โชว์ผิวหรือรับแรง พร้อมเคลือบผิวให้ครบทุกด้านรวมถึงด้านที่มองไม่เห็น
ใช้แทนกันได้ในงานพื้นผิวและชั้นวางทั่วไป แต่ชิ้นที่ต้องกลึง เซาะลึก หรือเจาะเดือยลงตรงรอยต่อยังควรใช้ไม้แปรรูปเส้นเดียว เพราะรอยกาวที่ถูกตัดขวางอ่อนกว่าเนื้อไม้ข้างเคียง ถ้าชิ้นงานของคุณก้ำกึ่ง ทักมาบอกลักษณะชิ้นงาน ทีมงานช่วยเลือกให้ได้
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้
