ไม้วอลนัทเป็นไม้ที่สวยตั้งแต่วันแรก และจะสวยต่อไปอีกนานถ้าดูแลถูกวิธี คำถามที่ลูกค้าทักมาหลังรับของไปแล้วมักวนอยู่ไม่กี่เรื่อง คือเช็ดโต๊ะด้วยอะไรดี วางแก้วน้ำเย็นแล้วเป็นวงขาวทำอย่างไร รอยขีดข่วนลบได้ไหม และทำไมสีไม้ตรงริมหน้าต่างอ่อนกว่าตรงอื่น
คำตอบส่วนใหญ่ขึ้นกับว่าผิวไม้เคลือบด้วยอะไร เราจึงเริ่มจากวิธีดูชนิดผิวเคลือบ แล้วไล่ไปตั้งแต่การทำความสะอาดประจำวัน การแก้คราบและรอย ไปจนถึงการกันสีซีดและความชื้นในบ้านเมืองร้อนอย่างบ้านเรา ใครยังไม่คุ้นกับไม้ชนิดนี้ อ่านพื้นฐานก่อนได้ที่ ไม้วอลนัทคืออะไร
1. ดูแลไม้วอลนัทให้ถูก เริ่มจากรู้ว่าผิวเคลือบเป็นแบบไหน
เฟอร์นิเจอร์และงานบิวต์อินไม้วอลนัทที่เจอบ่อยมีผิวเคลือบสามแบบ คือน้ำมันไม้ แล็กเกอร์หรือโพลียูรีเทนที่เป็นฟิล์มคลุมผิว และแว็กซ์ แต่ละแบบเช็ด แก้รอย และลงเคลือบซ้ำไม่เหมือนกัน ถ้าใช้วิธีของแบบหนึ่งกับอีกแบบ ผิวอาจด่างหรือต้องขัดลอกใหม่ทั้งหน้า
1.1 วิธีดูง่าย ๆ ว่าไม้วอลนัทของคุณเคลือบด้วยอะไร
- หยดน้ำทดสอบ: หยดน้ำหนึ่งหยดในจุดที่ไม่เด่น ถ้าน้ำเกาะเป็นเม็ดอยู่นานหลายนาที มักเป็นฟิล์มแล็กเกอร์หรือโพลียูรีเทน ถ้าน้ำค่อย ๆ ซึมจนผิวตรงนั้นเข้มขึ้น มักเป็นผิวน้ำมันที่เริ่มบางแล้ว
- ดูและลูบผิว: ผิวที่ลูบแล้วยังรู้สึกถึงเสี้ยนไม้และเงานุ่ม ๆ มักเป็นน้ำมัน ส่วนผิวลื่นเรียบเหมือนมีชั้นใสคลุมอยู่ มักเป็นฟิล์ม
- ถามช่างหรือร้านที่ทำ: วิธีที่แน่นอนที่สุดคือถามว่าใช้ระบบเคลือบอะไร แล้วจดชื่อผลิตภัณฑ์ไว้ใช้ตอนซ่อม
1.2 ตารางดูแลไม้วอลนัทตามชนิดผิวเคลือบ
| ชนิดผิว | ดูแลประจำ | เมื่อผิวเริ่มด้านหรือมีรอย | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| น้ำมันไม้ | เช็ดผ้าหมาดแล้วเช็ดแห้ง | ขัดเบาแล้วลงน้ำมันชนิดเดิมซ้ำเฉพาะจุดได้ | ทนน้ำและความร้อนน้อยกว่าฟิล์ม ต้องเช็ดคราบให้เร็ว |
| แล็กเกอร์ / โพลียูรีเทน | เช็ดผ้าหมาด ใช้สบู่อ่อนเมื่อมีคราบมัน | รอยตื้นใช้น้ำยาขัดเงาหรือสีซ่อม รอยลึกต้องขัดและเคลือบใหม่ทั้งหน้า | ซ่อมเฉพาะจุดให้เงาเท่ากันได้ยาก |
| แว็กซ์ | ปัดฝุ่น เช็ดแห้ง | ลงแว็กซ์บาง ๆ แล้วขัดเงา | ไม่ทนน้ำร้อนและแอลกอฮอล์ ต้องลอกแว็กซ์ออกก่อนเปลี่ยนไปใช้ระบบเคลือบอื่น |
ถ้ากำลังจะทำชิ้นงานใหม่ เลือกผิวเคลือบตามการใช้งานตั้งแต่ต้นจะดูแลง่ายกว่า โต๊ะอาหารและท็อปเคาน์เตอร์ที่โดนน้ำบ่อยเหมาะกับฟิล์มแล็กเกอร์หรือโพลียูรีเทน ส่วนหัวเตียง ชั้นวาง หรือของที่อยากให้มือสัมผัสเนื้อไม้ ผิวน้ำมันจะซ่อมเองได้ง่ายกว่า
2. ทำความสะอาดไม้วอลนัทประจำวัน ใช้อะไรเช็ด และอะไรไม่ควรใช้
ไม้วอลนัทสีเข้ม ฝุ่น คราบน้ำ และรอยนิ้วมือจึงเห็นชัดกว่าไม้สีอ่อน การเช็ดให้ถูกวิธีทุกวันช่วยลดรอยขนแมวบนผิว และยืดเวลาก่อนต้องลงเคลือบใหม่ได้มาก
2.1 ขั้นตอนเช็ดไม้วอลนัทที่เราแนะนำ
- ปัดฝุ่นด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้งก่อน เพราะฝุ่นทรายเม็ดเล็ก ๆ คือตัวการของรอยขนแมว
- เช็ดตามแนวเสี้ยนด้วยผ้าชุบน้ำบิดให้หมาดที่สุด ถ้ามีคราบมันใช้น้ำผสมสบู่อ่อนเพียงเล็กน้อย
- เช็ดแห้งด้วยผ้าอีกผืนทันที อย่าปล่อยให้น้ำค้างบนผิว โดยเฉพาะตามรอยต่อและขอบไม้
2.2 ของที่ไม่ควรใช้กับไม้วอลนัท
- น้ำยาเช็ดกระจกหรือน้ำยาที่มีแอมโมเนีย รวมถึงน้ำยาที่มีแอลกอฮอล์หรือทินเนอร์ เพราะทำให้ผิวเคลือบขุ่นหรือละลาย
- ฟองน้ำด้านสาก แผ่นใยขัด และผงขัด ทำให้ผิวเป็นรอยถลอก
- สเปรย์ขัดเงาเฟอร์นิเจอร์ที่มีซิลิโคน ใช้แล้วเงาทันทีก็จริง แต่ซิลิโคนจะเกาะผิวไม้ พอถึงวันที่ต้องลงน้ำมันหรือแล็กเกอร์ซ้ำ สีเคลือบจะหดตัวเป็นหลุมเล็ก ๆ ซ่อมยาก
- ผ้าเปียกชุ่ม หรือการราดน้ำล้างโต๊ะ
นิสัยเล็ก ๆ ที่ช่วยได้มากคือใช้ที่รองแก้ว ที่รองจาน และแผ่นรองเขียนหนังสือ ยกของหนักแทนการลาก และติดสักหลาดใต้ขาแจกันหรือของตกแต่งที่วางบนผิวไม้
3. แก้คราบน้ำ วงแก้ว และรอยร้อนบนไม้วอลนัท
คราบที่ลูกค้าเจอบ่อยที่สุดคือวงขาวจากแก้วน้ำเย็นและรอยจากหม้อหรือจานร้อน วิธีแก้ต่างกันตามสีของรอย และตามชนิดผิวเคลือบที่ดูไว้ในหัวข้อแรก
3.1 รอยวงขาวขุ่น
รอยสีขาวขุ่นมักเป็นความชื้นที่ค้างอยู่ในชั้นผิวเคลือบ ยังไม่ลงไปถึงเนื้อไม้ ให้เช็ดผิวให้แห้งแล้วทิ้งไว้สักวันในห้องที่อากาศถ่ายเท รอยตื้น ๆ บางครั้งจางไปเอง ถ้ายังอยู่ ลองใช้ไดร์เป่าผมลมอุ่นระดับอ่อน ถือห่างพอประมาณและขยับไปมาตลอด เมื่อรอยจางให้หยุดทันที อย่าเป่าจุดเดียวนาน เพราะผิวเคลือบอาจพอง
3.2 รอยสีเข้มหรือสีดำ
รอยสีเข้มแปลว่าน้ำซึมผ่านผิวเคลือบลงไปในเนื้อไม้แล้ว พบบ่อยกับผิวน้ำมันที่บาง หรือฟิล์มที่แตกร้าว ไม้วอลนัทสีเข้มอยู่แล้วจึงช่วยพรางรอยได้บ้าง แต่ถ้ายังเห็นชัด ต้องขัดผิวบริเวณนั้นลงไปถึงเนื้อไม้แล้วเคลือบใหม่ งานผิวน้ำมันทำเองได้ ส่วนงานฟิล์มแล็กเกอร์ควรให้ช่างทำสีขัดและเคลือบทั้งแผ่น เพื่อให้เงาเท่ากัน
3.3 รอยร้อนและรอยไหม้
รอยร้อนที่เป็นฝ้าขาวแก้แบบเดียวกับข้อ 3.1 ส่วนรอยที่ผิวพองหรือเป็นสีน้ำตาลไหม้ แปลว่าผิวเคลือบเสียหายแล้ว ต้องขัดออกและเคลือบใหม่ ป้องกันง่ายกว่าแก้มาก วางที่รองหม้อทุกครั้ง และอย่าวางโน้ตบุ๊กหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ร้อนบนผิวไม้ไว้นาน ๆ
4. แก้รอยขีดข่วนและรอยบุบบนไม้วอลนัท
ไม้วอลนัทมีค่าความแข็ง Janka ประมาณ 1,010 lbf ต่ำกว่าไม้โอ๊คขาวที่ราว 1,350 lbf จึงเป็นรอยบุบจากของแข็งตกใส่ได้ง่ายกว่า ข้อดีคือเนื้อไม้ขัดและซ่อมง่าย รอยส่วนใหญ่จึงแก้ได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนชิ้น
4.1 รอยขีดข่วนตื้น
- ผิวน้ำมัน: ขัดเบา ๆ ตามแนวเสี้ยนด้วยกระดาษทรายเบอร์ 320–400 เฉพาะบริเวณรอย เช็ดฝุ่นออก แล้วลงน้ำมันชนิดเดิมบาง ๆ และเช็ดส่วนเกินออก รอยจะกลืนไปกับผิวรอบข้าง
- ผิวแล็กเกอร์หรือโพลียูรีเทน: รอยที่อยู่แค่ในชั้นฟิล์มใช้น้ำยาขัดเงาแบบละเอียด ถ้ารอยลึกจนเห็นเนื้อไม้สีอ่อน ใช้ปากกาหรือสีเทียนซ่อมไม้โทนน้ำตาลเข้มแต้มลงไป เลือกเฉดที่อ่อนกว่าไม้นิดหนึ่งจะดูเนียนกว่าเฉดที่เข้มเกิน
4.2 รอยบุบ
รอยบุบบนผิวน้ำมันหรือเนื้อไม้ดิบมักดึงกลับได้ วางผ้าชุบน้ำหมาดบนรอย แล้วแตะเตารีดร้อนลงบนผ้าสั้น ๆ ไอน้ำจะทำให้เส้นใยไม้ที่ยุบพองกลับขึ้นมา ทำซ้ำได้หลายรอบ ทิ้งให้แห้ง แล้วขัดเบาและลงน้ำมัน วิธีนี้ใช้กับฟิล์มแล็กเกอร์ไม่ได้ เพราะความร้อนทำให้ฟิล์มขุ่นหรือพอง งานผิวฟิล์มให้ช่างทำสีดูจะปลอดภัยกว่า
4.3 ขัดซ่อมเองต้องป้องกันฝุ่นและผ้าชุบน้ำมัน
ฝุ่นไม้วอลนัททำให้หลายคนระคายเคืองตาและผิวหนัง ระหว่างขัดซ่อมให้ใส่หน้ากากกันฝุ่นกับแว่นตา และเปิดหน้าต่างระบายอากาศ ส่วนผ้าที่ใช้เช็ดน้ำมันไม้ ให้กางผึ่งให้แห้งหรือแช่น้ำก่อนทิ้ง อย่าขยำกองไว้ เพราะผ้าชุบน้ำมันบางชนิดร้อนขึ้นเองจนติดไฟได้
5. กันสีซีด ความชื้น และแมลง ให้ไม้วอลนัทสวยนาน
นอกจากรอยจากการใช้งาน ยังมีอีกสามเรื่องที่ค่อย ๆ ทำให้ไม้วอลนัทดูเก่าเร็ว คือแดด ความชื้นที่ขึ้นลง และแมลง ทั้งสามเรื่องป้องกันได้ด้วยการจัดวางให้ถูกที่และหมั่นตรวจดู
5.1 แดดตรงทำให้ไม้วอลนัทสีซีด
ไม้วอลนัทอาจซีดจางเมื่อโดนแดดตรงเป็นเวลานาน ชิ้นงานริมหน้าต่างควรมีม่านหรือฟิล์มกรองแสง และเมื่อถึงรอบเคลือบใหม่ ให้เลือกระบบเคลือบที่มีสารกันรังสียูวี ของที่วางบนโต๊ะนาน ๆ เช่น แจกันหรือกล่อง ควรขยับตำแหน่งบ้าง เพราะบริเวณที่ถูกบังแสงจะสีต่างจากรอบข้าง
5.2 แอร์และความชื้นทำให้ไม้ขยับ
ไม้ทุกชนิดดูดและคายความชื้นตามอากาศรอบตัว เมื่อความชื้นเปลี่ยน ไม้ก็ขยายและหดตาม เรื่องนี้อธิบายไว้ใน Wood Handbook บทที่ว่าด้วยความชื้นและคุณสมบัติทางกายภาพของไม้ ของกรมป่าไม้สหรัฐฯ ไม้วอลนัทหดตัวน้อยกว่าไม้โอ๊ค แต่ท็อปโต๊ะหน้ากว้างก็ยังขยับได้ ถ้าห้องเปิดแอร์สลับกับเปิดหน้าต่างรับลมชื้นบ่อย ๆ
- อย่าวางเฟอร์นิเจอร์ไม้วอลนัทให้ลมแอร์เป่าตรง หรือชิดผนังที่ชื้นจากห้องน้ำหรือรับฝน
- รอยต่อท็อปที่ถ่างเล็กน้อยช่วงอากาศแห้งแล้วกลับมาชิดช่วงหน้าฝน เป็นการขยับตามปกติ ไม่ต้องอุดด้วยกาวหรือสีโป๊ว
- ถ้ารอยต่อแยกกว้างขึ้นเรื่อย ๆ หรือแผ่นโก่ง ให้ช่างตรวจการยึดและผิวเคลือบด้านล่าง เพราะงานที่เคลือบไม่ครบทุกด้านมักขยับไม่เท่ากัน
5.3 แมลงเจาะไม้
แก่นไม้วอลนัททนการผุได้ดีมาก แต่ยังถูกแมลงเจาะได้ หมั่นดูใต้โต๊ะ หลังตู้ และขาเฟอร์นิเจอร์ปีละสองสามครั้ง ถ้าเจอรูเล็ก ๆ พร้อมผงไม้ละเอียดกองอยู่ใต้ชิ้นงาน หรือเจอทางดินของปลวกตามผนัง ให้แยกชิ้นงานออกมาแล้วติดต่อบริษัทกำจัดปลวกและแมลงให้ตรวจทั้งบ้าน การเคลือบผิวครบทุกด้าน รวมด้านในตู้และใต้ท็อป ช่วยลดช่องทางที่แมลงเข้าได้
5.4 รอบการดูแลไม้วอลนัทที่เราแนะนำ
| เมื่อไร | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| ทุกวัน | ปัดฝุ่น เช็ดคราบน้ำและอาหารทันที |
| ทุกสัปดาห์ | เช็ดผ้าหมาดตามแนวเสี้ยน แล้วเช็ดแห้ง |
| เมื่อผิวน้ำมันเริ่มด้าน แห้ง หรือน้ำซึมเร็ว | ทำความสะอาด ขัดเบา แล้วลงน้ำมันชนิดเดิมบาง ๆ |
| ทุกครึ่งปี | ตรวจรอยต่อ น็อตยึด ขาโต๊ะ และร่องรอยแมลง |
| เมื่อฟิล์มแล็กเกอร์ลอก ร้าว หรือเป็นรอยลึกหลายจุด | ให้ช่างขัดและเคลือบใหม่ทั้งหน้า |
6. ซ่อม ต่อเติม หรือทำชิ้นใหม่ด้วยไม้วอลนัท สั่งกับเราได้
บางงานดูแลดีแค่ไหนก็ต้องเปลี่ยนชิ้นในที่สุด เช่น ขอบโต๊ะที่แตกจากการกระแทก บานตู้ที่บวมน้ำ หรืออยากต่อชั้นวางเพิ่มให้เข้าชุดกับของเดิม งานแบบนี้ต้องใช้ไม้ที่สีและลายใกล้ของเดิม ส่งรูปชิ้นงานพร้อมขนาดมาให้ทีมงานช่วยเลือกแผ่นที่เข้ากันได้
- บอกขนาดชิ้นที่ต้องการ ความหนา และจำนวน หรือส่งแบบร่างมา
- ส่งรูปผิวไม้เดิมที่ถ่ายในแสงธรรมชาติ เพื่อเทียบโทนสีแก่นและกระพี้
- บอกชนิดผิวเคลือบเดิมถ้ารู้ เพื่อให้ช่างทำสีเลือกระบบเคลือบที่เข้ากัน
- ถ้ามาเลือกเองที่ร้าน นำชิ้นส่วนเล็ก ๆ ของงานเดิมมาเทียบสีได้เลย
ความหนา หน้ากว้าง และลายพิเศษที่มีให้เลือก ดูได้ที่ ไม้วอลนัทมีกี่แบบ ส่วนคนที่ยังชั่งใจระหว่างไม้วอลนัทกับวัสดุอื่น อ่าน ข้อดีข้อเสียไม้วอลนัท ประกอบการตัดสินใจ
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านมี ไม้วอลนัทแปรรูปอบแห้ง หนา 1, 1.5, 2 และ 3 นิ้ว หน้ากว้างคละ 5–14 นิ้ว ยาวคละ 7–12 ฟุต ราคาเริ่มต้น 1,050 บาท พร้อมไม้นำเข้าชนิดอื่นใน หมวดไม้เนื้อแข็งแปรรูป เราตัดและไสตามขนาดให้ได้ ส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด โดยทีมงานแจ้งยอดสินค้าและค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง มาเลือกไม้เองได้ที่ 725 ถ.ประชานฤมิตร เขตบางซื่อ (ย่านบางโพ) จันทร์–เสาร์ 8.00–17.00 น. หรือทักไลน์ @viwatchai และโทร 02-585-7575
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการดูแลรักษาไม้วอลนัท
ไม่มีรอบตายตัว ให้ดูจากผิวไม้ ถ้าผิวเริ่มด้าน แห้ง หรือหยดน้ำแล้วซึมเร็ว แปลว่าถึงเวลาลงน้ำมันชนิดเดิมซ้ำบาง ๆ โต๊ะอาหารที่ใช้ทุกวันจะถึงรอบเร็วกว่าหัวเตียงหรือชั้นโชว์ ส่วนผิวที่เคลือบแล็กเกอร์หรือโพลียูรีเทนไม่ต้องลงน้ำมัน
ใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์ปัดฝุ่นก่อน แล้วเช็ดตามแนวเสี้ยนด้วยผ้าชุบน้ำบิดหมาด ถ้ามีคราบมันผสมสบู่อ่อนเล็กน้อย จากนั้นเช็ดแห้งทันที เลี่ยงน้ำยาที่มีแอมโมเนีย แอลกอฮอล์ และสเปรย์ขัดเงาที่มีซิลิโคน
โดนน้ำได้ถ้าเช็ดออกเร็ว ผิวที่เคลือบดีจะกันน้ำหกได้ชั่วคราว แต่น้ำที่ค้างนานจะทิ้งรอยขาวหรือซึมลงเนื้อไม้เป็นรอยเข้ม จึงไม่ควรใช้ไม้วอลนัทในจุดที่เปียกตลอด เช่น ห้องน้ำ หรือขอบซิงก์ที่น้ำขังทุกวัน
สีที่ซีดจากแดดมักอยู่ที่ผิวชั้นบน การขัดผิวเคลือบและผิวไม้บาง ๆ แล้วเคลือบใหม่มักได้สีใกล้เคียงเดิม เราไม่แนะนำให้ย้อมสีทับเองทั้งแผ่นเพราะเสี่ยงด่าง ถ้าจะย้อม ทดลองบนจุดที่ไม่เด่นก่อน และป้องกันแดดตรงหลังซ่อมเสร็จ
แก่นไม้วอลนัททนการผุได้ดีมาก แต่แมลงยังเจาะได้ เราจึงไม่บอกว่าปลวกไม่กิน ใช้ในห้องที่แห้ง ไม่ให้ไม้ติดดินหรือผนังชื้น เคลือบผิวครบทุกด้าน และตรวจปลวกที่ตัวบ้านเป็นประจำ
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้