ไม้แอชเป็นไม้นำเข้าที่ช่างชอบเพราะสีอ่อน เสี้ยนตรง และรับสีได้ตั้งแต่โทนธรรมชาติไปจนถึงดำสนิท แต่งานไม้แอชที่เสียส่วนใหญ่เสียเพราะข้ามขั้นตอน เช่น ตัดทันทีที่ไม้มาถึง ยิงสกรูโดยไม่เจาะนำ หรือขัดผิดเบอร์จนสีด่าง ที่วิวัฒน์ชัยค้าไม้ เราเรียงขั้นตอนตามลำดับงานจริงไว้ด้านล่าง
1. รับไม้แอชแล้วพักไม้และวางผังตัดก่อนลงเลื่อย
ขั้นแรกของงานไม้แอชคือปล่อยให้ไม้ปรับตัวกับห้องที่จะใช้งาน แล้วค่อยวางผังว่าแผ่นไหนเป็นชิ้นไหน สองเรื่องนี้กันปัญหารอยต่อเปิดและไม้ไม่พอได้เกือบทั้งหมด
1.1 พักไม้ให้ปรับความชื้นกับห้อง
ไม้แอชของเราเป็นไม้แปรรูปอบแห้ง (Kiln-Dried) แต่ไม้ทุกชนิดยังรับและคายความชื้นตามอากาศรอบตัว ถ้าตัดทันทีแล้วนำไปอยู่ในห้องแอร์ ไม้จะหดจนรอยต่อแยกหลังประกอบ Wood Database ให้ค่าการหดตัวของ White Ash จากไม้สดจนแห้งสนิทไว้ราว 7.8% ตามแนวหน้ากว้าง และ 4.9% ตามแนวหนา (หน้ากว้างขยับมากกว่าราว 1.6 เท่า) ไม้อบแล้วขยับน้อยกว่านี้มาก แต่จุดที่ต้องระวังยังเป็นความกว้างของแผ่น
วิธีที่ถูกคือวางไม้ในห้องที่จะติดตั้งจริง ใช้ไม้ระแนงคั่นให้ลมผ่านทุกด้าน ไม่วางแนบพื้นปูน และรอจนรูปทรงแผ่นนิ่ง ทริคช่างคือตัดหยาบเผื่อขนาดไว้ก่อน พักอีกรอบ แล้วค่อยไสและตัดขนาดจริง
1.2 วางผังตัดให้เข้ากับไม้คละหน้าคละความยาว
ไม้แอชที่ร้านมีหนา 1 / 1.5 / 2 / 2.5 / 3 นิ้ว กว้าง 5–14 นิ้ว ยาว 7–12 ฟุต แบบคละหน้าคละความยาว จึงควรเขียนรายการชิ้นงานก่อน แล้วจับชิ้นยาวกับแผ่นยาว
- เรียงไม้ทั้งหมดดูก่อน แล้วเลือกแผ่นกว้างที่ลายตรงที่สุดไว้ทำหน้าโต๊ะหรือหน้าบาน
- ใช้แผ่นแคบหรือแผ่นสั้นทำขา คิ้ว โครงชั้น หรือต่อกันเป็นแผงกว้าง
- เขียนเลขแผ่นและลูกศรบอกหน้าโชว์ด้วยชอล์ก กันสลับด้านตอนประกอบ
ถ้าที่หน้างานไม่มีเครื่องไส ทีมเราตัดและไสไม้ตามขนาดที่ต้องการให้ได้
2. นิสัยไม้แอชเวลาตัด ไส และเจาะ: ความคมของเครื่องมือคือหัวใจ
ไม้แอชตัดและไสได้ดีถ้าเครื่องมือคม แต่จะไหม้และฉีกเสี้ยนทันทีที่ใบเริ่มทื่อ Purdue Extension ประเมินว่าไม้แอชไส ขึ้นรูป และเจาะได้ดีกว่าค่าเฉลี่ย ความยากจึงมักมาจากเครื่องมือ ไม่ใช่ตัวไม้
Wood Database ให้ค่าความแข็ง Janka ของ White Ash ราว 1,320 ปอนด์ (แรงที่ใช้กดลูกเหล็กให้จมลงในเนื้อไม้ครึ่งลูก) แข็งกว่าไม้สัก (ราว 1,070 ปอนด์) ราว 1.2 เท่า และใกล้เคียงไวท์โอ๊ค Woodworking Network จัดว่าไม้ชนิดนี้กินคมเครื่องมือระดับปานกลาง จึงแนะนำใบที่ปลายฟันเป็นคาร์ไบด์ และให้ลับคมสม่ำเสมอ
| งานกับไม้แอช | เครื่องมือที่เหมาะ | ถ้าพลาดจะเห็นอะไร | ทริคช่าง |
|---|---|---|---|
| ตัดขวางเสี้ยน | เลื่อยวงเดือนหรือแท่นตัดองศา ใบคาร์ไบด์ฟันถี่ | ขอบรอยตัดบิ่นและมีรอยไหม้ | แปะเทปกาวตามแนวตัดก่อนตัดชิ้นโชว์ |
| ผ่าตามเสี้ยน | โต๊ะเลื่อยใบคาร์ไบด์ พร้อมไม้กดข้าง | รอยไหม้เป็นช่วง ๆ ตามจุดที่หยุดป้อน | ป้อนไม้ต่อเนื่องด้วยความเร็วเท่ากัน |
| ไสปรับผิว | กบไฟฟ้าหรือเครื่องไสใบมีดคม | ผิวฉีกเป็นขุยรอบตาไม้ | ไสตามทิศเสี้ยน และกินเนื้อทีละน้อย |
Wood Database ระบุว่าไม้ชนิดนี้มีกลิ่นไม่ค่อยน่าพึงใจตอนแปรรูป และอาจทำให้ผิวระคายเคืองในบางคน ใส่หน้ากากกันฝุ่นและถุงมือเวลาขัดนาน ๆ
3. ยึดต่อไม้แอชไม่ให้แตก: เจาะนำ ทากาว และเผื่อไม้ขยับ
ไม้แอชแข็งและเสี้ยนตรง ถ้ายิงสกรูหรือตอกตะปูตรง ๆ ไม้จะผ่าตามเสี้ยน โดยเฉพาะใกล้หัวไม้และขอบแผ่น Woodworking Network จึงแนะนำให้เจาะนำทุกครั้งก่อนใส่ตะปูหรือสกรู
3.1 ขั้นตอนเจาะนำและขันสกรูในไม้แอช
- มาร์กตำแหน่งสกรูให้ห่างหัวไม้และขอบแผ่นพอสมควร เพราะเป็นจุดที่แตกง่ายที่สุด
- เจาะรูนำโดยใช้ดอกขนาดใกล้แกนสกรู (ไม่รวมเกลียว) ให้เกลียวยังกัดเนื้อไม้ได้แน่น
- ถูสบู่ที่เกลียวเล็กน้อย แล้วตั้งสว่านแรงบิดต่ำ
- หยุดขันเมื่อหัวสกรูแนบผิว ไม่ขันต่อจนหัวกินเนื้อไม้หรือรูหวาน
3.2 กาวและเดือยสำหรับงานโชว์ลาย
Wood Database ระบุว่าไม้แอชติดกาวได้ดี งานโชว์ลายจึงนิยมต่อด้วยกาวร่วมกับเดือยหรือบิสกิตแทนสกรู ข้อควรระวังคือเช็ดกาวที่ล้นออกมาก่อนแห้ง เพราะกาวที่ติดผิวจะกันสีย้อมจนเห็นเป็นดวงขาว
3.3 หน้าโต๊ะกว้างต้องเผื่อให้ไม้ขยับ
หน้ากว้างคือแนวที่ไม้แอชขยับมากที่สุด หน้าโต๊ะที่ต่อหลายแผ่นจึงไม่ควรยึดตายกับโครง ให้ใช้ตัวยึดแบบเลื่อนได้หรือเจาะรูสกรูเป็นรูยาว ไม้จะขยับได้โดยไม่แตกกลางแผ่น
4. ขัด ย้อม และเคลือบผิวไม้แอช ให้ลายเด่นแต่ไม่ด่าง
ไม้แอชรับสีได้ตั้งแต่โทนอ่อนสุดไปจนถึงเข้มสุด และทำให้ดำสนิทแบบเอบโบไนซ์ (Ebonizing) ได้ตามที่ Woodworking Network ระบุ สิ่งที่ต้องคิดก่อนลงมือคือ ไม้แอชเป็นไม้รูพรุนเปิด (Open-grained) เหมือนโอ๊คและวอลนัท ผิวที่เคลือบจะเห็นร่องเสี้ยนเล็ก ๆ
4.1 ลำดับงานผิวที่เราแนะนำ
- ขัดด้วยแท่นรองขัดแบน เริ่มเบอร์ 120 ไล่ทีละขั้นถึงราวเบอร์ 220 และไม่ขัดละเอียดเกินก่อนย้อม เพราะสีจะออกจาง
- ปัดฝุ่นออกจากรูพรุนให้หมด แล้วทดลองสีบนเศษไม้จากแผ่นเดียวกับงานก่อนทุกครั้ง
- ทาสีย้อมหรือน้ำมันบาง ๆ แล้วเช็ดส่วนเกินตามทิศเสี้ยน
- เคลือบชั้นบนเป็นชั้นบาง ขัดเบาระหว่างชั้น แล้วเคลือบปิดให้ครบทุกด้านรวมด้านใต้
4.2 จะอุดรูพรุนหรือไม่ เลือกจากลุคที่ต้องการ
Canadian Woodworking อธิบายว่าการอุดรูพรุนเป็นทางเลือกเรื่องความสวย ไม่ใช่ข้อบังคับ ถ้าชอบลุคธรรมชาติก็ปล่อยร่องไว้ได้ ถ้าต้องการหน้าโต๊ะเรียบเงาแบบกระจก ให้ซีลผิวบาง ๆ ก่อน แล้วใช้สีโป๊วอุดรูพรุน (Grain Filler) ซึ่งชนิดสูตรน้ำแห้งแล้วใส ข้อดีคืออุด 1–2 รอบก็เรียบ ส่วนการใช้แค่ชั้นเคลือบปิดร่องเองต้องทา 5 รอบขึ้นไป
| ลุคที่ต้องการ | วิธีทำผิวไม้แอช | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
| ธรรมชาติ เห็นร่องเสี้ยน | น้ำมันไม้หรือแล็กเกอร์ใสบาง ๆ ไม่อุดรู | ชั้นวาง หัวเตียง ผนังโชว์ลาย |
| เรียบเงาทั้งหน้า | ซีลผิว อุดรูพรุน แล้วเคลือบใส | หน้าโต๊ะอาหาร เคาน์เตอร์ในร่ม |
| ดำสนิทโชว์ลาย | เอบโบไนซ์ ทดสอบบนเศษไม้ก่อน | ชิ้นเด่นสไตล์มินิมอลหรือญี่ปุ่น |
ทริคช่างคือ ถ้าจะทาสีทึบทั้งชิ้น ร่องรูพรุนของไม้แอชจะโผล่ใต้สี ต้องอุดรูก่อนรองพื้นเสมอ ถ้าไม่ได้ต้องการลายแอชจริง ๆ ไม้ป็อปล่าหรือไม้อัดผิวเรียบจะทำง่ายกว่า
5. ไม้แอชใช้ตรงไหนได้ ตรงไหนควรเลี่ยง และดูแลหลังติดตั้งอย่างไร
ไม้แอชเป็นไม้งานภายในที่แห้ง เพราะแข็งแรงแต่ไม่ทนการผุ Wood Database จัดแก่นไม้แอชเป็นไม้ไม่ทนทานตามธรรมชาติ (Perishable) และไม่ต้านแมลง ตัวอย่างงานที่เหมาะอ่านต่อได้ที่ การใช้งานไม้แอช
| พื้นที่ใช้งาน | ใช้ไม้แอชได้ไหม | คำแนะนำจากเรา |
|---|---|---|
| ห้องนอน ห้องนั่งเล่น ห้องทำงาน | เหมาะ | เคลือบให้ครบทุกด้าน ไม้จะขยับน้อยลง |
| ครัวและเคาน์เตอร์ในร่ม | ใช้ได้ | เลือกชั้นเคลือบกันน้ำ และเช็ดน้ำที่หกทันที |
| ห้องน้ำ ใต้ซิงก์ จุดที่เปียกซ้ำ | ควรเลี่ยง | เลือกวัสดุทนชื้นแทนในจุดนั้น |
| ระเบียง ผนังนอกบ้าน งานสัมผัสดิน | ไม่เหมาะ | แก่นไม้แอชผุได้เมื่อโดนแดดฝนและความชื้นต่อเนื่อง |
เรื่องแมลง Woodworking Network ระบุว่าไม้ชนิดนี้ไวต่อมอดผงไม้ (Powder-post beetle) จึงควรเก็บไม้เหลือในที่แห้ง วางแนวนอนบนไม้หมอน ไม่กองชิดผนังที่อับชื้น เฟอร์นิเจอร์ที่ใช้แล้วเช็ดด้วยผ้าหมาด และเคลือบซ้ำเมื่อผิวเริ่มด้าน ข้อดีข้อเสียของไม้แอชโดยรวมสรุปไว้ใน คุณสมบัติไม้แอช
6. ปัญหาที่เจอบ่อยในงานไม้แอชและวิธีแก้
ปัญหาที่ลูกค้าเอากลับมาปรึกษาเรามักวนอยู่ไม่กี่เรื่อง และเกือบทุกเรื่องแก้ได้ตั้งแต่ขั้นเตรียม
| อาการที่เห็น | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้และป้องกัน |
|---|---|---|
| ไม้แตกตอนยิงสกรู | ไม่เจาะนำ หรือยิงชิดหัวไม้เกินไป | เจาะนำทุกจุด และขยับตำแหน่งให้ห่างขอบ |
| รอยไหม้ดำที่ขอบตัด | ใบเลื่อยทื่อ หรือหยุดป้อนกลางทาง | เปลี่ยนหรือลับใบ แล้วป้อนไม้ต่อเนื่อง |
| สีย้อมเป็นดวงขาว | กาวติดผิว หรือขัดละเอียดเกิน | ขัดคราบกาวออก แล้วย้อมใหม่บนผิวที่ขัดเบอร์เดียวกัน |
| รอยต่อหน้าโต๊ะเปิด | ไม่พักไม้ หรือยึดหน้าโต๊ะตายกับโครง | พักไม้ก่อนตัด และใช้ตัวยึดที่ให้ไม้ขยับได้ |
สรุปคือ งานไม้แอชจะสวยถ้าพักไม้ก่อนตัด ใช้เครื่องมือคม เจาะนำก่อนยึด ทำผิวให้ตรงลุค และใช้ในร่ม ภาพรวมของไม้ชนิดนี้อยู่ที่ ไม้แอชคืออะไร
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ไม้แอชอบแห้งของเราดูได้ที่ ไม้แอช Ash Wood และไม้นำเข้าชนิดอื่นดูได้ใน ไม้เนื้อแข็งทุกชนิด ร้านอยู่ที่ 725 ถ.ประชานฤมิตร เขตบางซื่อ (ย่านบางโพ) เปิดจันทร์–เสาร์ 8.00–17.00 น. เราตัดและไสไม้ตามขนาดให้ได้ และส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 / 082-782-4513 แจ้งรายการและที่อยู่หน้างาน ทีมงานเช็กของและแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวิธีใช้ไม้แอช
ไม้แอชควรเจาะนำก่อนขันสกรูหรือตอกตะปูทุกครั้ง เพราะเนื้อแข็งและเสี้ยนตรงจนผ่าตามเสี้ยนได้ง่าย โดยเฉพาะใกล้หัวไม้และขอบแผ่น ใช้ดอกขนาดใกล้แกนสกรูแล้วขันด้วยแรงบิดต่ำ
ไม้แอชย้อมสีได้ดีตั้งแต่โทนอ่อนไปจนถึงเข้ม และทำเอบโบไนซ์ให้ดำสนิทแต่ยังเห็นลายได้ ควรทดลองบนเศษไม้แผ่นเดียวกับงานก่อน เพราะแต่ละแผ่นดูดสีไม่เท่ากัน
ไม้แอชไม่จำเป็นต้องอุดรูพรุนเสมอไป ถ้าชอบลุคธรรมชาติที่เห็นร่องเสี้ยนก็เคลือบใสได้เลย แต่ถ้าต้องการหน้าโต๊ะเรียบเงา หรือจะทาสีทึบทั้งชิ้น ควรซีลผิวและอุดรูพรุนก่อนเคลือบชั้นบน
ไม้แอชไม่เหมาะกับงานภายนอก เพราะแก่นไม้ไม่ทนทานตามธรรมชาติ ไม่ต้านการผุและแมลง ควรใช้ในห้องที่แห้ง เช่น เฟอร์นิเจอร์ ตู้ ชั้นวาง หัวเตียง และผนังในร่ม
ไม้แอชควรพักในห้องที่จะใช้งานจนรูปทรงแผ่นนิ่ง ไม่มีจำนวนวันตายตัวเพราะขึ้นกับความหนาและสภาพห้อง ไม้หนา 2–3 นิ้วต้องพักนานกว่าไม้หนา 1 นิ้ว
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้