ไม้บีชเป็นไม้เนื้อแข็งนำเข้าที่ได้คะแนนดีเรื่องผิว เพราะแข็ง เนื้อละเอียด เสี้ยนตรง ขัดเรียบ และรับสีได้สวย แต่ก็มีจุดอ่อนชัดเจนสามเรื่อง คือขยับตัวตามความชื้นมาก ไม่ทนแมลงและน้ำ และฝุ่นไม้ระคายเคือง ถ้างานของคุณอยู่ในห้องที่แห้งและอยากโชว์ผิวไม้สีอ่อน ไม้บีชคุ้มค่ามาก แต่ถ้าเป็นงานนอกบ้านหรือจุดที่เปียกบ่อย ควรเลือกไม้อื่น
ลูกค้าที่มาถามเราเรื่องไม้บีชส่วนใหญ่ไม่ได้อยากรู้ว่าไม้นี้ดีไหมแบบกว้าง ๆ แต่อยากรู้ว่า “งานของฉันใช้ได้หรือเปล่า” ด้านล่างจึงเรียงจากตัวเลขสำคัญ ไปสู่ข้อดี ข้อเสีย และตารางว่าใครควรใช้ ถ้ายังไม่รู้จักไม้ชนิดนี้มาก่อน อ่านพื้นฐานได้ที่ ไม้บีชคืออะไร
1. ไม้บีชเป็นไม้แบบไหน ดูตัวเลขสำคัญก่อนชั่งข้อดีข้อเสีย
ตัวเลขสามค่าที่ตัดสินได้ว่าไม้บีชเหมาะกับงานไหน คือความแข็ง การหดขยายตัว และความทนทานตามธรรมชาติ ตารางนี้ใช้ค่าของบีชยุโรป (European beech) จาก Wood Database ซึ่งเป็นฐานข้อมูลคุณสมบัติไม้ที่ช่างทั่วโลกใช้อ้างอิง พร้อมความหมายเวลาเอาไปทำงานจริง
| คุณสมบัติ | ค่าของไม้บีช | ความหมายในงานช่าง |
|---|---|---|
| ความแข็ง Janka | 1,450 lbf (6,460 นิวตัน) | ผิวบุ๋มยาก ท็อปโต๊ะและชั้นทนรอยกระแทกในชีวิตประจำวันได้ดี |
| ความหนาแน่น (อบแห้ง) | 710 กก./ลบ.ม. | ไม้ค่อนข้างหนัก ท่อนยาวควรวางแผนการยกและขนย้ายไว้ก่อน |
| ความต้านแรงดัด (MOR) | 110.1 MPa | ชั้นวางรับของหนักได้ดี ถ้าช่วงพาดไม่ยาวเกินไป |
| หดตัวด้านหน้ากว้าง / ด้านหนา | 11.7% / 5.8% | หน้ากว้างขยับมากกว่าด้านหนาราวสองเท่า |
| ความทนทานตามธรรมชาติ | ต่ำ (Non-durable) | ต้านแมลงเจาะไม้และเชื้อราได้น้อย ใช้ภายในอาคารเท่านั้น |
ค่า Janka คือแรงที่ใช้กดลูกเหล็กให้จมลงในเนื้อไม้ครึ่งลูก ยิ่งสูงผิวยิ่งบุ๋มยาก บีชยุโรปอยู่ที่ 1,450 lbf ขณะที่บีชอเมริกันอยู่ที่ 1,300 lbf จึงแข็งกว่าราว 11% ส่วนค่าหดตัวเป็นการวัดจากไม้สดจนแห้งสนิท ตัวเลขจริงหน้างานจะเล็กกว่านี้มาก แต่ใช้บอกได้ว่าไม้ชนิดไหน “ดิ้น” มากกว่ากัน
2. ข้อดีของไม้บีชที่ช่างและเจ้าของบ้านได้ใช้จริง
จุดแข็งของไม้บีชคือผิวที่สวยและทำงานง่ายในราคาที่ไม่สูงเท่าไม้นำเข้าตัวอื่น ช่างที่ทำเฟอร์นิเจอร์โชว์ผิวจึงหยิบไม้นี้บ่อย
2.1 ผิวละเอียด ขัดง่าย ทำสีและเคลือบได้เนียน
เนื้อไม้ละเอียดและสม่ำเสมอ เสี้ยนตรง แทบไม่มีรูเสี้ยนใหญ่ให้ต้องอุด ขัดไล่เบอร์แล้วผิวเรียบเร็ว จะเคลือบใสโชว์สีฟางอมชมพู ลงน้ำมัน หรือย้อมสีให้เข้มขึ้นก็ได้ งานสไตล์มินิมอลและสแกนดิเนเวียนที่อยากได้ผิวไม้สว่าง ไม่มีลายฉูดฉาด จึงเข้ากับไม้บีชมาก
2.2 แข็งพอสำหรับเฟอร์นิเจอร์ที่ใช้ทุกวัน
ด้วยค่า Janka 1,450 lbf และความหนาแน่น 710 กก./ลบ.ม. บีชรับงานท็อปโต๊ะ โครงเตียง ขาเก้าอี้ และชั้นหนังสือได้สบาย ข้อดีอีกข้อคือเนื้อแน่นทำให้เกลียวสกรูกินเนื้อไม้ดี จุดยึดบานพับหรือข้อต่อจึงไม่หลวมง่าย
2.3 ดัดด้วยไอน้ำและกลึงได้ดี
Wood Database จัดบีชเป็นไม้ที่ดัดด้วยไอน้ำได้ดีมาก เก้าอี้ไม้ดัดแบบยุโรปจำนวนมากจึงทำจากบีช ไม้ชนิดนี้ยังกลึงได้คม เหมาะกับขาโต๊ะทรงกลม ลูกกรง และด้ามจับ ซึ่งไม้เนื้อแข็งหลายชนิดทำได้ไม่เรียบเท่า
2.4 ไม่มีกลิ่นและรส ใช้ทำของใช้ในครัวได้
บีชไม่มีกลิ่นหรือรสติดอาหาร ในต่างประเทศจึงใช้ทำกล่องใส่อาหาร ทัพพี และเขียงไม้มานาน ถ้าจะทำของใช้แบบนี้ ให้เคลือบด้วยน้ำมันที่ใช้กับภาชนะอาหารได้ และเช็ดให้แห้งหลังล้างทุกครั้ง
2.5 ราคาต่ำกว่าไม้นำเข้าสีอ่อนหลายชนิด
ในกลุ่มไม้เนื้อแข็งนำเข้าสีอ่อนของเรา บีชราคาต่ำกว่าแอช เมเปิ้ล และโอ๊ค ส่วนป็อปล่าราคาต่ำกว่าบีช ราคาไม้บีชแปรรูปเริ่มที่ 500 บาท ยอดจริงขึ้นกับความหนา กว้าง ยาว และจำนวนที่สั่ง
3. ข้อเสียของไม้บีชที่ต้องรู้ก่อนสั่ง
ข้อเสียของไม้บีชไม่ได้ทำให้ไม้นี้ใช้ไม่ได้ แต่บังคับให้เลือกจุดใช้งานให้ถูกและเตรียมไม้ให้ดี ถ้ามองข้ามสามเรื่องนี้ งานมักมีปัญหาในปีแรก
3.1 ขยับตัวตามความชื้นมาก แผ่นกว้างเสี่ยงโก่ง
Wood Database ระบุว่าไม้บีชขยับตัวมากระหว่างใช้งาน (Large in-service movement) ต้องออกแบบรองรับ ลองคิดง่าย ๆ ด้วยสูตรประมาณการของ Oklahoma State University ท็อปไม้บีชหน้ากว้าง 30 ซม. ถ้าความชื้นในเนื้อไม้เปลี่ยนไป 4% เช่นย้ายจากห้องแอร์ไปห้องที่ชื้นกว่า หน้ากว้างจะเปลี่ยนได้ราว 5 มม. (30 ซม. x 11.7% x 4/28) ขณะที่เมเปิ้ลซึ่งหดตัวด้านหน้ากว้าง 9.9% จะเปลี่ยนราว 4 มม. ตัวเลขนี้เป็นการประมาณ แต่พอให้เห็นว่าทำไมท็อปบีชที่ยึดตายตัวจึงโก่งหรือปริได้
3.2 ไม่ทนแมลง เชื้อรา และน้ำ
ไม้บีชจัดเป็นไม้ไม่ทนทานตามธรรมชาติ (Non-durable) ต้านแมลงเจาะไม้ได้ต่ำ ทีมงานของเราเคยทดลองแช่ไม้แปรรูปนำเข้าหลายชนิดในน้ำต่อเนื่อง 4 วัน ไม้บีชเป็นตัวที่บวมชัดและเริ่มมีเชื้อราขึ้นบนผิว จึงไม่ควรใช้ไม้บีชนอกอาคาร งานติดพื้นดิน ห้องน้ำ หรือจุดใต้ซิงก์ที่โดนน้ำบ่อย
3.3 ฝุ่นไม้ระคายเคือง และเนื้อแน่นกินเครื่องมือ
ฝุ่นของไม้ชนิดนี้จัดเป็นสารก่อการแพ้ (Sensitizer) ระคายตา ผิวหนัง และทางเดินหายใจ และการสูดฝุ่นในงานอาชีพเป็นเวลานานโดยไม่ป้องกันมีรายงานเชื่อมโยงกับมะเร็งโพรงจมูก เวลาเลื่อยหรือขัดจึงควรใส่หน้ากากกันฝุ่นและต่อเครื่องดูดฝุ่นทุกครั้ง อีกเรื่องคือเนื้อที่แน่นทำให้ใบเลื่อยทื่อเร็วกว่าไม้เนื้ออ่อน ถ้าใบไม่คม ผิวตัดจะไหม้เป็นรอยดำ
4. ไม้บีชเหมาะกับใคร และไม่เหมาะกับใคร
คำตอบสั้นที่สุดคือ ไม้บีชเหมาะกับคนที่ต้องการผิวไม้สว่าง เนื้อละเอียด สำหรับงานในห้องที่แห้ง และยอมเตรียมไม้ให้ครบ ตารางนี้คือสิ่งที่ทีมงานใช้ช่วยลูกค้าตัดสินใจหน้าร้าน
| ผู้ใช้ / งาน | ควรใช้ไม้บีชไหม | เหตุผล |
|---|---|---|
| ช่างหรือโรงงานทำเฟอร์นิเจอร์โชว์ผิวในร่ม | เหมาะ | ผิวละเอียด แข็ง ทำสีง่าย ราคาต่ำกว่าแอช เมเปิ้ล โอ๊ค |
| เจ้าของบ้านทำบิวต์อินห้องแอร์หรือห้องนอน | เหมาะ | ความชื้นในห้องนิ่ง ไม้ขยับตัวน้อย |
| ร้านกาแฟหรือโชว์รูมสไตล์มินิมอล | เหมาะ | โทนสีอ่อนเข้ากับงานตกแต่งสว่าง ๆ |
| งานทาสีทึบทั้งชิ้นที่ไม่เห็นเนื้อไม้ | พิจารณาวัสดุอื่น | ป็อปล่ารับสีดีและราคาต่ำกว่า |
| ท็อปแผ่นกว้างชิ้นเดียวที่ยึดตายตัว | ต้องออกแบบพิเศษ | หน้ากว้างขยับตามความชื้นมาก |
| ระเบียง ห้องน้ำ งานนอกบ้าน | ไม่เหมาะ | ไม่ทนแมลง เชื้อรา และน้ำ |
ถ้าอยากตัดสินเร็ว ลองตอบสามข้อ ห้องที่จะใช้แห้งหรือมีแอร์ไหม อยากเห็นผิวไม้หรือจะทาสีทึบ และชิ้นงานกว้างเกิน 30 ซม. หรือเปล่า ถ้าห้องแห้ง อยากโชว์ผิว และชิ้นไม่กว้างมาก ไม้บีชแปรรูปคือคำตอบ แต่ถ้าลังเลระหว่างบีชกับไม้สีอ่อนตัวอื่น ดูต่อที่ เทียบบีชกับโอ๊ค
5. ลดข้อเสียของไม้บีชด้วยการเลือกแบบและออกแบบงาน
ข้อเสียส่วนใหญ่ของไม้บีชแก้ได้ตั้งแต่ขั้นออกแบบ ไม่ต้องเปลี่ยนไปใช้ไม้ชนิดอื่นเสมอไป เราแนะนำลูกค้าตามนี้
- ชิ้นที่กว้างมากอย่างข้างตู้หรือผนังทั้งแผง ใช้ไม้อัดบีชแทนไม้จริงแผ่นกว้าง จะได้ผิวบีชเหมือนกันแต่ขยับตัวน้อยกว่ามาก
- ท็อปไม้จริงให้ต่อจากไม้หลายแผ่นที่หน้าแคบลง และยึดกับโครงด้วยตัวยึดที่ให้ไม้เลื่อนตามหน้ากว้างได้
- พักไม้ในห้องที่จะใช้งานก่อนตัดสักระยะ แล้วเคลือบให้ครบทุกด้านรวมถึงด้านล่างและขอบ เพื่อชะลอการดูดคายความชื้น
- เลือกจุดใช้งานที่ห่างจากน้ำ ถ้าเป็นตู้ครัว ให้ใช้วัสดุกันชื้นในส่วนใต้ซิงก์ แล้วใช้บีชกับหน้าบานหรือชั้นโชว์
ไม้บีชแปรรูปของเราอบแห้ง (Kiln-Dried) นำเข้าจากยุโรป หนา 1, 1.5, 2, 2.5 และ 3 นิ้ว หน้ากว้างคละ 5–14 นิ้ว ยาวคละ 7–12 ฟุต ถ้าเป็นงานท็อปกว้าง บอกทีมงานตอนสั่ง เราช่วยคัดแผ่นที่ลายและสีใกล้กันมาต่อกันได้ ดูรายละเอียดที่ ไม้บีชแปรรูป หรือเทียบกับไม้ตัวอื่นใน หมวดไม้เนื้อแข็งแปรรูป
6. สรุปข้อดีข้อเสียของไม้บีช แล้วสั่งไม้บีชกับวิวัฒน์ชัยค้าไม้
สรุปคือ ไม้บีชเด่นเรื่องผิวละเอียด แข็ง ทำสีง่าย ดัดไอน้ำและกลึงได้ดี ในราคาที่ต่ำกว่าไม้นำเข้าสีอ่อนหลายชนิด แต่ต้องยอมรับว่าไม้นี้ขยับตัวมาก ไม่ทนแมลงและน้ำ และฝุ่นระคายเคือง จึงเหมาะที่สุดกับเฟอร์นิเจอร์และบิวต์อินในห้องที่แห้ง ที่ออกแบบเผื่อการขยับตัวไว้ตั้งแต่แรก ส่วนใครที่กังวลว่าไม้บีชปลวกกินไหม และจะใช้ในบ้านให้ห่างความชื้นอย่างไร อ่านต่อที่ ไม้บีชกับปลวกและความชื้น
ที่วิวัฒน์ชัยค้าไม้ บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี เรามีไม้บีชแปรรูป ไม้อัดบีช และไม้เนื้อแข็งนำเข้าตัวอื่นให้เทียบได้ในที่เดียว พร้อมบริการตัดและไสตามขนาด มาดูไม้จริงได้ที่ 725 ถ.ประชานฤมิตร เขตบางซื่อ (ย่านบางโพ) จันทร์–เสาร์ 8.00–17.00 น. หรือให้เราจัดส่ง ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ตั้งแต่ Lalamove, Flash ไปจนถึงรถ 6 ล้อ / 10 ล้อสำหรับล็อตใหญ่ ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 แจ้งรายการ ขนาด และที่อยู่หน้างาน ทีมงานจะแจ้งยอดสินค้าและค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับข้อดีข้อเสียของไม้บีช
ไม้บีชดีสำหรับงานเฟอร์นิเจอร์และบิวต์อินในห้องที่แห้ง เพราะแข็ง เนื้อละเอียด และทำสีง่าย แต่ไม่ดีสำหรับงานนอกบ้านหรือจุดที่เปียกบ่อย เพราะไม่ทนแมลงและน้ำ และแผ่นกว้างต้องออกแบบเผื่อการขยับตัว
ไม้บีชยุโรปมีค่าความแข็ง Janka 1,450 lbf ส่วนบีชอเมริกันอยู่ที่ 1,300 lbf ทั้งสองชนิดถือว่าแข็งพอสำหรับท็อปโต๊ะ ชั้น และโครงเตียงที่ใช้ทุกวัน ผิวบุ๋มยากกว่าไม้เนื้ออ่อนอย่างไม้สนชัดเจน
ไม้บีชไม่ทนปลวกและไม่ควรใช้นอกบ้าน เพราะเป็นไม้ไม่ทนทานตามธรรมชาติ ต้านแมลงและเชื้อราได้ต่ำ เมื่อโดนน้ำต่อเนื่องจะบวมและขึ้นราได้ ควรใช้ในอาคารที่แห้ง และอย่าให้สัมผัสพื้นดินหรือความชื้นตลอดเวลา
ไม้บีชทำเขียงและของใช้ในครัวได้ เพราะเนื้อแน่นและไม่มีกลิ่นหรือรสติดอาหาร ควรเคลือบด้วยน้ำมันที่ใช้กับภาชนะอาหารได้ ล้างแล้วเช็ดให้แห้งทันที และไม่แช่น้ำทิ้งไว้ เพราะไม้บีชบวมน้ำง่าย
ฝุ่นไม้บีชระคายตา ผิวหนัง และทางเดินหายใจ และการสูดฝุ่นในงานอาชีพเป็นเวลานานโดยไม่ป้องกันมีรายงานเชื่อมโยงกับมะเร็งโพรงจมูก จึงควรใส่หน้ากากกันฝุ่นและใช้เครื่องดูดฝุ่นทุกครั้งที่เลื่อยหรือขัด
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้