วิธีใช้ไม้เชอร์รี่ให้ถูกวิธี: พักไม้ ตัด ขัด และเคลือบโดยไม่ให้สีด่าง

วิธีใช้ไม้เชอร์รี่ให้ถูกวิธี ตั้งแต่ตรวจและพักไม้ ตัด ไส ประกอบ ขัด จนถึงเคลือบไม่ให้สีด่าง พร้อมตารางปัญหาที่เจอบ่อยและวิธีแก้ จากทีมวิวัฒน์ชัยค้าไม้

สารบัญ

วิธีใช้ไม้เชอร์รี่ให้ได้งานสวยมีหลักอยู่สี่ข้อ คือพักไม้ให้ปรับตัวกับห้องที่จะใช้งาน ตัดและประกอบโดยเผื่อให้ไม้ขยับได้ ขัดผิวให้สม่ำเสมอ และทดลองระบบเคลือบบนเศษไม้ก่อนทุกครั้ง ไม้เชอร์รี่ทำงานง่ายและขัดเงาได้สวย แต่ถ้ารีบย้อมสีโดยไม่ทดลอง ผิวมักเกิดรอยด่างที่แก้ยาก

ที่วิวัฒน์ชัยค้าไม้ เราขายไม้เชอร์รี่อบแห้งให้ช่างเฟอร์นิเจอร์และงานบิวต์อินเป็นประจำ คำถามที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ “ทำไมย้อมแล้วด่าง” และ “ทำไมท็อปโก่งหลังติดตั้ง” ขั้นตอนด้านล่างเรียงตามลำดับที่ทำจริงจากวันรับไม้ถึงวันส่งงาน ถ้ายังไม่รู้จักตัวไม้ อ่านภาพรวมก่อนได้ที่ ไม้เชอร์รี่คืออะไร

1. รับไม้เชอร์รี่ ตรวจแผ่น และพักไม้ก่อนลงมือ

ขั้นแรกของการใช้ไม้เชอร์รี่ไม่ใช่การตัด แต่คือการตรวจและพักไม้ ไม้ของเราอบแห้ง (KD) โดยทั่วไปไม้เชอร์รี่อบแห้งมีความชื้นราว 6–8% (แห้งพร้อมทำเฟอร์นิเจอร์ในห้อง) แต่ไม้ยังดูดและคายความชื้นตามอากาศรอบตัวเสมอ ตามที่ Wood Handbook ของกรมป่าไม้สหรัฐฯ อธิบายไว้ในบทว่าด้วยความชื้นของไม้

1.1 ตรวจแผ่นวันที่รับไม้

วางไม้บนพื้นเรียบแล้วดูสามเรื่อง คือความตรงของแผ่น รอยแตกที่หัวไม้ และแถบกระพี้สีเหลืองซีดที่ขอบ ถ้าข้ามขั้นนี้ไป มักมารู้ตอนตัดแล้วว่าแผ่นที่ตั้งใจทำท็อปมีกระพี้กินเนื้อจนต้องเปลี่ยนแบบ ทริคช่างคือเอาชอล์กขีดแนวกระพี้ไว้ก่อน จะวางแผนตัดได้ง่ายขึ้น

1.2 พักไม้ในห้องที่จะใช้งานจริง

วางไม้ซ้อนกันโดยมีไม้คั่นเป็นระยะให้อากาศผ่าน ไม่วางติดพื้นปูน และไม่ตากแดด ถ้างานอยู่ห้องแอร์ ให้พักในห้องที่เปิดแอร์ใกล้เคียงตอนใช้งาน ระหว่างพักให้ดูทุกสองสามวันว่าแผ่นไหนบิดผิดปกติ แผ่นที่ขยับมากควรเก็บไว้ทำชิ้นสั้นหรือชิ้นที่มีโครงยึด ไม่ควรเอาไปทำท็อปหน้ากว้าง

1.3 คัดหน้าและจัดเฉดสีก่อนตัด

ไม้เชอร์รี่ของเราคละความกว้าง 5–14 นิ้ว และคละความยาว 7–12 ฟุต แต่ละแผ่นจึงมีเฉดต่างกันเล็กน้อย ให้เรียงแผ่นบนโต๊ะแล้วจับคู่ชิ้นที่ต้องวางข้างกัน เช่น บานตู้คู่หรือแผ่นที่ต่อเป็นท็อป ให้สีใกล้กันที่สุด เพราะเมื่อสีเข้มขึ้นตามเวลา ความต่างเล็ก ๆ ตอนแรกจะยิ่งชัดขึ้น

2. ตัด ไส และเจาะไม้เชอร์รี่ให้ผิวเรียบ

ไม้เชอร์รี่ตัด ไส เซาะร่อง และใช้เครื่อง CNC ได้เรียบ เพราะเนื้อละเอียดและเสี้ยนส่วนใหญ่ตรง จุดที่ต้องใส่ใจคือความคมของเครื่องมือ ลายไม้ที่ย้อนเสี้ยน และฝุ่นที่เกิดระหว่างทำงาน

2.1 ใช้ใบเลื่อยและใบมีดที่คม

ใบที่ทื่อทำให้ผิวไม้ฉีกและเป็นรอยขุย ซึ่งจะโผล่ชัดหลังเคลือบ ให้เปลี่ยนหรือลับใบก่อนเริ่มงานเชอร์รี่ชุดใหญ่ แผ่นที่มีลายคลื่นหรือเสี้ยนย้อน ให้ไสบางลงทีละน้อยและป้อนช้ากว่าปกติ เพื่อไม่ให้เสี้ยนฉีกเป็นหลุม

2.2 เจาะนำก่อนใส่สกรู

ผิวไม้เชอร์รี่ไม่แข็งมาก แต่ปลายแผ่นและชิ้นแคบแตกได้ถ้ายิงสกรูโดยไม่เจาะนำ ให้เจาะรูนำทุกครั้ง โดยเฉพาะจุดที่ใกล้ขอบไม้ และเจาะผายปากรูถ้าต้องการให้หัวสกรูจมเรียบ

2.3 ป้องกันฝุ่นไม้

Wood Database ระบุว่าฝุ่นไม้เชอร์รี่มีรายงานว่าทำให้ระคายเคืองทางเดินหายใจ เช่น หายใจมีเสียงหวีด ช่างควรสวมหน้ากากกันฝุ่นและเปิดเครื่องดูดฝุ่นทุกครั้งที่ตัดหรือขัด โดยเฉพาะงานในห้องปิด ถ้าไม่สะดวกตัดเอง เรารับตัดและไสตามขนาดให้ ส่งแบบมาคุยก่อนได้

3. ประกอบไม้เชอร์รี่โดยเผื่อให้ไม้ขยับ

ไม้เชอร์รี่นิ่งพอสมควรเมื่อเทียบกับขนาด แต่ไม่ได้หยุดขยับ Wood Database ให้ค่าการหดตัวจากไม้สดถึงอบแห้งตามแนวรัศมีราว 3.7% และตามแนวสัมผัสวงปีราว 7.1% แปลว่าแผ่นที่ตัดแบบเห็นวงปีโค้งจะขยับมากกว่าแผ่นที่เห็นเสี้ยนตรงเกือบเท่าตัว

3.1 ท็อปกว้างต้องลอยได้

ถ้ายึดท็อปโต๊ะไม้แท้ติดตายกับโครงทุกจุด เมื่ออากาศเปลี่ยนไม้จะดึงจนแตกหรือโก่ง วิธีที่ถูกคือใช้ตัวยึดท็อปที่เปิดช่องให้ไม้เลื่อนตามแนวกว้างได้ และเจาะรูสกรูใต้ท็อปเป็นรูรี ทริคช่างคือยึดแน่นตรงกลางแผ่น แล้วให้ปลายสองข้างขยับได้

3.2 ต่อแผ่นให้สลับวงปี

ตอนต่อไม้หลายแผ่นเป็นท็อป ให้สลับทิศของวงปีที่หัวไม้ขึ้นและลงสลับกัน และเลือกแผ่นที่สีใกล้กันมาต่อ วิธีนี้ช่วยให้ท็อปไม่โก่งไปทางเดียว และรอยต่อดูกลืนกันเมื่อสีเข้มขึ้น ส่วนงานบานตู้หรือแผงใหญ่ ให้ใช้กรอบไม้แท้กับลูกฟักที่ลอยในร่อง หรือเลือกไม้อัดเชอร์รี่สำหรับผิวแผ่นใหญ่แทน

4. ขัดและเคลือบไม้เชอร์รี่โดยไม่ให้สีด่าง

รอยด่าง (Blotching) คือสีย้อมซึมเข้าเนื้อไม้ไม่เท่ากันจนเป็นหย่อมเข้มสลับจาง Popular Woodworking อธิบายว่าอาการนี้ต่างกันไปในแต่ละแผ่น บางแผ่นไม่เป็นเลย และไม่มีวิธีใดกันได้ทั้งหมด สิ่งที่ช่างทำได้คือขัดให้สม่ำเสมอ ลดโอกาสด่างด้วยการรองพื้น และทดลองก่อนลงชิ้นจริง

4.1 ขัดไล่เบอร์ให้สม่ำเสมอ

ขัดไล่จากเบอร์หยาบไปละเอียดทีละขั้น เช่น 120 แล้ว 150 แล้ว 180 โดยไม่ข้ามเบอร์ และปัดฝุ่นออกก่อนเปลี่ยนเบอร์ทุกครั้ง ถ้าข้ามเบอร์ รอยขัดหยาบจะดูดสีมากกว่าจุดอื่นและโผล่เป็นเส้นหลังย้อม ซึ่งเป็นสาเหตุของรอยด่างที่ช่างควบคุมได้เอง

4.2 ทดสอบก่อนย้อมด้วยการเช็ดให้เปียก

ช่างงานสีนิยมเช็ดผิวไม้ด้วยแอลกอฮอล์ให้เปียกเพื่อดูล่วงหน้าว่าตรงไหนจะเข้มกว่า แอลกอฮอล์ระเหยเร็วและไม่ทำให้เสี้ยนฟู ถ้าเห็นหย่อมเข้มชัด ให้เลี่ยงการย้อมแผ่นนั้น หรือเอาไปใช้ด้านที่มองไม่เห็น แล้วยังต้องลองขั้นตอนเคลือบจริงบนเศษไม้จากแผ่นเดียวกันอีกรอบ

4.3 เลือกระบบเคลือบตามสีที่ต้องการ

วิธีผลที่ได้ข้อควรรู้เหมาะกับงาน
เคลือบใส (PU แล็กเกอร์ หรือน้ำมันไม้)เห็นสีแดงอมทองธรรมชาติไม่มีรอยด่างจากสีย้อม สีจะเข้มขึ้นเองตามแสงงานส่วนใหญ่ที่อยากโชว์ไม้
Washcoat ก่อนย้อมลดหย่อมเข้มใช้น้ำยาเคลือบเจือจางเหลือเนื้อราว 10% แต่สีหลังย้อมจะอ่อนลงงานที่ต้องย้อมเฉดอ่อนถึงกลาง
Sanding sealer ก่อนย้อมสีซึมสม่ำเสมอขึ้นทาบาง ๆ แล้วขัดเบาก่อนลงสีงานย้อมสีทั่วไป
สีย้อมแบบเจล (Gel stain)สีค้างบนผิวมากกว่าซึมลึกยังต้องทดลองบนเศษไม้เหมือนเดิมงานที่อยากได้สีเข้มขึ้นทันที

งานเชอร์รี่ส่วนใหญ่ที่ลูกค้าเรานำไปใช้เลือกเคลือบใส เพราะเสี่ยงน้อยที่สุดและปล่อยให้สีสวยขึ้นเองตามเวลา ส่วนท็อปโต๊ะที่ต้องทนน้ำและรอย ให้คุยกับช่างเคลือบเรื่องชนิดและจำนวนชั้นตั้งแต่ก่อนสั่งไม้

5. ปัญหาที่เจอบ่อยเวลาใช้ไม้เชอร์รี่ และวิธีแก้

ปัญหาของงานไม้เชอร์รี่ส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากตัวไม้เสีย แต่มาจากการไม่รู้นิสัยเรื่องสีและการขยับของมัน ตารางนี้รวมเคสที่ลูกค้าเล่าให้เราฟังบ่อยที่สุด

ปัญหาสาเหตุวิธีแก้หรือป้องกัน
ย้อมสีแล้วเป็นหย่อมด่างสีซึมไม่เท่ากันตามแผ่น หรือขัดไม่สม่ำเสมอขัดไล่เบอร์ รองพื้นก่อนย้อม ทดลองบนเศษไม้ หรือเปลี่ยนเป็นเคลือบใส
มีรอยสีอ่อนเป็นรูปของที่วางไว้ของบังแสงจนผิวใต้ของเข้มช้ากว่าช่วงแรกขยับของบนผิวไม้เป็นระยะ รอยจะค่อย ๆ กลืนเมื่อโดนแสงเท่ากัน
บานด้านที่โดนแดดเข้มกว่าอีกด้านแสง UV เร่งให้สีเข้มขึ้นใช้ม่านหรือฟิล์มกรองแสง และวางชิ้นที่ต้องเข้าชุดกันให้ได้แสงใกล้กัน
ชิ้นที่ทำเพิ่มทีหลังสีอ่อนกว่าของเดิมชิ้นเก่าเข้มขึ้นไปแล้วตามเวลาบอกลูกค้าล่วงหน้าว่าสีจะไล่ตามกันเอง หรือวางชิ้นใหม่ให้โดนแสงก่อนส่งงาน
แถบสีซีดที่ขอบชิ้นงานติดกระพี้มาจากขอบแผ่นขีดแนวกระพี้ตั้งแต่ตรวจไม้ แล้วตัดออกหรือหันไปด้านที่มองไม่เห็น
ท็อปโก่งหรือแตกหลังติดตั้งไม่ได้พักไม้ หรือยึดท็อปตายกับโครงพักไม้ในห้องก่อน ต่อแผ่นสลับวงปี และใช้ตัวยึดที่ให้ไม้ขยับได้

อีกเรื่องที่ควรรู้ก่อนเริ่มงานคือผิวไม้เชอร์รี่ค่อนข้างนิ่ม ระหว่างประกอบควรวางชิ้นงานบนผ้าหรือแผ่นรอง ไม่วางเครื่องมือบนผิวที่ขัดแล้ว ข้อจำกัดอื่นของไม้ชนิดนี้อ่านต่อได้ใน ข้อดีข้อเสียไม้เชอร์รี่

6. สรุปลำดับงานไม้เชอร์รี่ และสั่งไม้กับเรา

ลำดับงานไม้เชอร์รี่ที่ช่วยให้งานออกมาตรงตามที่คิดคือ รับไม้และตรวจแผ่น พักไม้ในห้องจริง คัดเฉดสีก่อนตัด ตัดไสด้วยใบคมและป้องกันฝุ่น ประกอบโดยเผื่อการขยับ ขัดไล่เบอร์ ทดลองเคลือบบนเศษไม้ แล้วจึงเคลือบจริงและปล่อยให้สีเข้มขึ้นตามเวลา ถ้ายังเลือกไม่ได้ว่างานของคุณเหมาะกับไม้ชนิดนี้ไหม ดู ไม้เชอร์รี่ทำอะไรได้บ้าง

บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านมีไม้เชอร์รี่อบแห้งหนา 1–3 นิ้ว รับตัดและไสตามขนาด พร้อมปิดขอบไม้เชอร์รี่ สี และวัสดุเคลือบ ดูสินค้าได้ที่ ไม้เชอร์รี่ Cherry Wood หรือไม้ชนิดอื่นใน หมวดไม้แปรรูป ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 / 082-782-4513 บอกงานและขนาดชิ้นงาน ทีมงานแจ้งยอดสินค้าและค่าส่งก่อนยืนยัน และส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด

7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวิธีใช้ไม้เชอร์รี่

7.1 ต้องพักไม้เชอร์รี่ก่อนใช้ไหม?

ควรพักไม้เชอร์รี่ก่อนใช้ แม้จะเป็นไม้อบแห้งแล้ว เพราะไม้ยังดูดและคายความชื้นตามอากาศ ให้วางในห้องที่จะใช้งานจริงโดยมีไม้คั่นให้อากาศผ่าน แล้วจึงตัดและประกอบ

7.2 ทำไมไม้เชอร์รี่ย้อมสีแล้วด่าง?

ไม้เชอร์รี่ย้อมสีแล้วด่างเพราะสีซึมเข้าเนื้อไม้ไม่เท่ากัน ซึ่งต่างกันไปตามแต่ละแผ่นและการขัด ลดโอกาสได้ด้วยการขัดไล่เบอร์ รองพื้นก่อนย้อม และทดลองบนเศษไม้ก่อนทุกครั้ง

7.3 เคลือบไม้เชอร์รี่แบบไหนดี?

งานไม้เชอร์รี่ส่วนใหญ่เหมาะกับการเคลือบใสด้วย PU แล็กเกอร์ หรือน้ำมันไม้ เพราะโชว์สีธรรมชาติและไม่มีปัญหาด่างจากสีย้อม ท็อปที่ต้องทนน้ำควรคุยเรื่องชนิดเคลือบกับช่างก่อน

7.4 สีไม้เชอร์รี่เข้มขึ้นเร็วแค่ไหน?

สีไม้เชอร์รี่เข้มขึ้นตามแสงและเวลา โดยแสง UV ช่วยเร่ง แดดไม่กี่วันทำให้เข้มขึ้นได้บ้าง แต่สีแดงน้ำตาลลึกแบบเฟอร์นิเจอร์เก่าต้องใช้เวลาหลายปี

7.5 ฝุ่นไม้เชอร์รี่อันตรายไหม?

ฝุ่นไม้เชอร์รี่มีรายงานว่าทำให้ระคายเคืองทางเดินหายใจได้ ช่างจึงควรสวมหน้ากากกันฝุ่นและใช้เครื่องดูดฝุ่นทุกครั้งที่ตัดหรือขัด โดยเฉพาะเมื่อทำงานในห้องปิด

Picture of ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล

ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล

ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้