วิธีใช้ไม้สักให้ถูกวิธีมีห้าขั้นตามลำดับหน้างาน คือพักไม้ให้ปรับตัวในห้องที่จะติดตั้ง วัดทุกท่อนแล้ววางผังตัด ตัดและไสด้วยใบที่ทนซิลิกา เจาะนำก่อนตอกหรือยิงสกรู แล้วเช็ดผิวมันทันทีก่อนทากาวและเคลือบ ข้ามขั้นไหนก็มักเห็นผลเป็นใบเลื่อยทื่อ ปลายไม้แตก หรือกาวไม่ติด
ช่างที่เพิ่งเริ่มใช้ไม้สักมักบอกเราสองเรื่องเดิม คือใบเลื่อยทื่อเร็วกว่าที่คิด และกาวไม่ยึดทั้งที่ขัดผิวแล้ว ทั้งสองเรื่องมีสาเหตุอยู่ในเนื้อไม้เอง เราจึงเรียงขั้นตอนให้เห็นว่าต้องทำอะไรตรงจุดไหน งานที่เหมาะกับไม้สักดูได้ในไม้สักทำอะไรได้บ้าง ภาพรวมอยู่ในคู่มือไม้สัก และโครงสร้างของเนื้อไม้อยู่ในลักษณะไม้สัก
1. เตรียมไม้สักก่อนลงมือ พักไม้ วัดจริง และวางผังตัด
งานไม้สักที่ออกมาเรียบร้อยมักตัดสินกันก่อนเลื่อยตัวแรก เพราะช่วงนี้คือช่วงที่เราเลือกว่าจะได้ชิ้นงานกี่ชิ้น และจะเอาหน้าไหนไว้ด้านโชว์
1.1 พักไม้ในห้องที่จะติดตั้งก่อนตัด
ไม้สักที่เราขายอบแห้งมาแล้ว แต่ไม้ทุกชนิดยังรับและคายความชื้นตามอากาศรอบตัวตลอดเวลา จึงควรวางกองไว้ในห้องที่จะติดตั้งก่อน ยกพื้นให้ลมผ่านใต้กอง และคั่นระหว่างแผ่นด้วยไม้เล็กให้ลมเดินทุกชั้น รอจนความตรงของแผ่นนิ่งแล้วค่อยลงมือ ถ้าตัดทันทีที่ของลงจากรถ ไม้จะไปขยับตัวหลังประกอบเสร็จแทน ซึ่งแก้ยากกว่ากันมาก
1.2 วัดทุกท่อนเพราะของมาคละหน้าคละยาว
ไม้สักพม่าแปรรูปของเรากว้างคละหน้า 1 ถึง 12 นิ้ว และยาวคละ 1 ถึง 12 ฟุต ในกองเดียวจึงมีหลายขนาดปนกัน ให้วัดทุกท่อน เขียนขนาดลงบนไม้ด้วยดินสอ แล้วจับคู่ชิ้นงานที่ยาวที่สุดกับท่อนที่ยาวที่สุดก่อน ชิ้นสั้นค่อยไปลงกับท่อนที่เหลือ วิธีนี้ลดท่อนที่ถูกตัดเสียโดยไม่จำเป็น
1.3 คัดแก่นกับกระพี้ให้ไปทางเดียวกัน
แก่นไม้สักเป็นสีทองถึงน้ำตาล ส่วนกระพี้เป็นสีเหลืองซีดและแยกจากแก่นชัด งานโชว์ลายอย่างหน้าโต๊ะหรือหัวเตียงควรเรียงท่อนเฉดใกล้กันไว้ด้วยกัน แล้วหันด้านที่มีกระพี้ลงล่างหรือตัดออก ผิวที่เพิ่งตัดมักมีสีด่างเป็นริ้วและจะค่อยสม่ำเสมอขึ้นเมื่อโดนแสง จึงไม่ควรตัดสินเฉดสุดท้ายจากผิวสด ๆ
2. ตัดและไสไม้สักด้วยใบที่ทนซิลิกา
จุดที่ทำให้งานไม้สักต่างจากไม้สนหรือไม้ยางพาราคือซิลิกาในเนื้อไม้ Wood Database ระบุว่ามีได้ถึง 1.4 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นผงแข็งระดับเดียวกับเม็ดทราย คมเหล็กธรรมดาจึงทื่อเร็วกว่าที่เคย ตารางนี้คือค่าที่เราแนะนำลูกค้าหน้าร้านจริง ๆ
| ขั้นตอน | เครื่องมือหรือค่าที่แนะนำ | ถ้าไม่ทำจะเจออะไร |
|---|---|---|
| ตัดขวางและผ่ายาว | ใบเลื่อยปลายคาร์ไบด์ พร้อมใบสำรอง | ใบทื่อกลางงาน รอยตัดไหม้ ขอบฉีกเป็นเสี้ยน |
| ไสผิว | ลดมุมใบกบลงเหลือราว 20 องศา | ผิวฉีกตามตาและจุดที่เสี้ยนสลับทิศ |
| ตอกตะปู | เจาะนำก่อนทุกครั้ง | ปลายไม้แตกและหัวตะปูงอ |
| ยิงสกรู | เจาะนำแล้วคว้านปากรูตามขนาดหัว | ขอบรูบวมและบานไม่แนบ |
| ขัดผิว | ไล่เบอร์ทีละขั้น ใส่หน้ากากกันฝุ่น | รอยขัดหยาบโผล่ตอนเคลือบ และฝุ่นระคายผิวกับทางเดินหายใจ |
ค่ามุมไสราว 20 องศาและการเจาะนำก่อนตอก เป็นคำแนะนำของ Business Queensland สำหรับไม้กลุ่มนี้ ซึ่งตรงกับที่ช่างประจำร้านเจอเวลาทดลองไสหน้ากว้าง
2.1 สัญญาณว่าถึงเวลาเปลี่ยนใบ
ถ้ารอยตัดเริ่มมีคราบดำไหม้ หรือต้องออกแรงดันเลื่อยมากกว่าตอนเริ่มงาน แปลว่าใบทื่อแล้ว ฝืนตัดต่อจะทำให้ขอบไม้ฉีกและเสียท่อนที่คัดลายไว้ทั้งท่อน ช่างที่ตัดปริมาณมากจึงเตรียมใบไว้เปลี่ยนกลางงานเสมอ
3. เจาะนำ ยึด และทากาวไม้สักให้แน่น
ไม้สักจับตะปูและสกรูได้ดี แต่ผิวที่มีน้ำมันตามธรรมชาติทำให้งานติดกาวต้องมีขั้นเตรียมผิวเพิ่ม ซึ่งเป็นขั้นที่คนข้ามกันบ่อยที่สุด
3.1 ขนาดรูนำที่พอดี
Wood Handbook ของ USDA ให้หลักว่ารูนำสกรูควรเล็กกว่าแกนเกลียวราว 70 เปอร์เซ็นต์ในไม้เนื้ออ่อน และราว 90 เปอร์เซ็นต์ในไม้เนื้อแข็ง ไม้สักอยู่กลางระหว่างสองกลุ่มนี้ จึงควรลองกับเศษไม้ก่อน ถ้าสกรูเข้าฝืดจนหัวบิดให้ขยายรูขึ้นหนึ่งเบอร์ ถ้าหมุนฟรีให้ลดลง และต้องเจาะนำทุกครั้งเมื่อยึดใกล้ปลายท่อนหรือขอบ
3.2 เช็ดผิวมันแล้วประกอบทันที
แนวทางของ Business Queensland คือเตรียมผิวใหม่ทันทีก่อนทากาว ในงานจริงเราแนะนำให้ไสหรือขัดหน้าที่จะทากาวใหม่ เช็ดด้วยตัวทำละลายตามที่ผู้ผลิตกาวระบุ แล้วทากาวและอัดประกบเลย อย่าปล่อยผิวที่ขัดแล้วค้างไว้ข้ามวัน เพราะน้ำมันในเนื้อไม้จะซึมขึ้นมาเคลือบผิวอีกรอบ แล้วกาวก็ยึดได้ไม่เต็มแรง
3.3 เผื่อให้แผ่นขยับตัวได้
ไม้ขยายและหดในทิศขวางเสี้ยนมากกว่าทิศยาวหลายเท่า Wood Database วัดการหดจากไม้สดถึงอบแห้งสนิทไว้ที่ 5.3 เปอร์เซ็นต์ในแนวสัมผัสวงปี และ 2.6 เปอร์เซ็นต์ในแนวรัศมี แปลเป็นงานจริงคือหน้าโต๊ะกว้าง 80 เซนติเมตรขยับได้เป็นมิลลิเมตรตามฤดู ชิ้นงานหน้ากว้างจึงไม่ควรยึดตายทุกจุด ให้เว้นร่องหรือใช้ตัวยึดแบบเลื่อนได้ที่ปลายแผ่น
4. เตรียมผิวและเคลือบไม้สัก น้ำมัน แล็กเกอร์ หรือสีย้อม
ไม้สักรับน้ำมัน แล็กเกอร์ สีย้อม และสีทาทับได้ทั้งหมด คำถามจึงไม่ใช่ว่าใช้อะไรได้ แต่เป็นว่าอยากเห็นผิวแบบไหนและต้องเช็ดบ่อยแค่ไหน
| วัสดุเคลือบ | ผิวที่ได้ | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
| น้ำมันรักษาเนื้อไม้ (Teak Oil) | ซึมลึก ไม่ขึ้นฟิล์ม จับแล้วรู้สึกเนื้อไม้ | เฟอร์นิเจอร์ ราวบันได ชิ้นที่มือสัมผัสทุกวัน |
| แล็กเกอร์ | ขึ้นฟิล์มเรียบ มีทั้งแบบเงาและแบบด้าน | หน้าโต๊ะ บานตู้ ผนังที่ต้องเช็ดบ่อย |
| สีย้อมไม้ (Wood Stain) | ปรับโทนให้เข้มหรือสม่ำเสมอ ยังเห็นลาย | งานที่ต้องจับคู่เฉดแผ่นหรือเข้ากับของเดิม |
4.1 น้ำมันรักษาเนื้อไม้ที่เรามีในร้าน
เบเยอร์ น้ำมันรักษาเนื้อไม้ Teak Oil ที่เราขายเป็นน้ำมันใส ซึมลึก มีสารป้องกันยูวี และไม่ขึ้นฟิล์ม มีขนาดหนึ่งในสี่แกลลอนและหนึ่งแกลลอน ราคา 380 ถึง 1,300 บาทตามขนาด เบเยอร์ระบุว่าใช้ได้ทั้งภายในและภายนอก และควรทาซ้ำเป็นประจำทุกปี เวลาใช้ให้ทาแล้วเช็ดส่วนเกินออกก่อนแห้ง ถ้าปล่อยให้แห้งคาผิวจะได้คราบเหนียวที่ต้องขัดออกใหม่
4.2 เลือกเงา ด้าน หรือปล่อยผิวเปล่า
ผิวด้านซ่อนรอยนิ้วมือและรอยขีดได้ดีกว่าผิวเงา จึงเหมาะกับท็อปที่ใช้งานหนัก ส่วนผิวเงาขับสีทองให้จัดขึ้นแต่เห็นรอยทุกรอย การปล่อยผิวเปล่าทำได้ แต่ไม้สักจะหมองและเปื้อนง่าย เราจึงแนะนำให้เคลือบอย่างน้อยด้วยน้ำมันใส และทดสอบบนเศษไม้ชิ้นเดียวกับงานก่อนทุกครั้ง เพราะสีที่ขึ้นบนแต่ละท่อนไม่เท่ากัน
5. ปัญหาที่เจอบ่อยเวลาใช้ไม้สัก และวิธีแก้หน้างาน
ปัญหาเรื่องไม้สักที่ลูกค้าโทรมาถามซ้ำ ๆ มีไม่กี่เรื่อง และเกือบทุกเรื่องแก้ได้ที่ขั้นเตรียม ไม่ใช่ขั้นเก็บงาน
| อาการ | สาเหตุที่เจอบ่อย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ใบเลื่อยทื่อเร็ว รอยตัดไหม้ | ใช้ใบเหล็กธรรมดากับเนื้อไม้ที่มีซิลิกา | เปลี่ยนเป็นใบปลายคาร์ไบด์ และเปลี่ยนใบทันทีที่รอยเริ่มดำ |
| ปลายท่อนแตกตอนยิงสกรู | ไม่ได้เจาะนำ หรือรูนำเล็กเกิน | เจาะนำและลองขนาดดอกกับเศษไม้ก่อนลงงานจริง |
| กาวไม่ยึด แนวต่อแยก | น้ำมันที่ผิวซึมกลับขึ้นมาก่อนทากาว | ขัดหน้าใหม่ เช็ดตัวทำละลาย แล้วอัดประกบทันที |
| หน้าโต๊ะโก่งหรือแนวต่อปริ | ยึดตายทุกจุด ไม่เผื่อการขยับตัว | เว้นร่องหรือใช้ตัวยึดแบบเลื่อนได้ที่ปลายแผ่น |
| สีเคลือบไม่สม่ำเสมอ เป็นด่าง | ท่อนมีทั้งแก่นและกระพี้ และไม่ทดสอบก่อน | คัดเฉดใหม่ ใช้สีย้อมปรับโทน และทดสอบบนเศษไม้ก่อน |
5.1 เช็กลิสต์ก่อนตัดชิ้นแรก
- ไม้พักในห้องที่จะติดตั้ง ยกพื้น และคั่นระหว่างแผ่นแล้ว
- วัดและเขียนขนาดทุกท่อน วางผังตัดและเผื่อเศษเรียบร้อย
- เตรียมใบเลื่อยปลายคาร์ไบด์พร้อมใบสำรอง และปรับมุมใบกบไว้
- มีดอกสว่านเจาะนำหลายเบอร์ และเศษไม้ชิ้นเดียวกับงานไว้ลอง
- มีตัวทำละลายเช็ดผิว กาวงานไม้ และแคลมป์พร้อมอัด
- เลือกวัสดุเคลือบแล้ว ทดสอบสีบนเศษไม้แล้ว และมีหน้ากากกันฝุ่น
6. สรุปและสั่งไม้สักพร้อมบริการตัดไสกับเรา
สรุปคือ พักไม้ให้นิ่ง วัดทุกท่อนก่อนวางผังตัด ใช้ใบปลายคาร์ไบด์กับมุมไสราว 20 องศา เจาะนำทุกจุดก่อนยึด เช็ดผิวมันแล้วทากาวทันที และทดสอบวัสดุเคลือบบนเศษไม้ก่อนลงงานจริง เท่านี้งานไม้สักก็ออกมาเรียบและแนบสนิทได้
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านย่านบางโพมีไม้สักพม่าแปรรูปอบแห้ง แผ่นประสาน กาว สกรู น้ำมันรักษาเนื้อไม้ แล็กเกอร์ และสีงานไม้ให้สั่งรวมบิลเดียว เรารับตัดและไสตามขนาด ซึ่งช่วยลดงานผังตัดหน้างานได้มาก ส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด เลือกวิธีส่งได้ตั้งแต่ Lalamove สำหรับงานเร่งของไม่ใหญ่ ขนส่งเอกชนสำหรับของชิ้นเล็ก รถของร้าน จนถึงรถ 6 ล้อและ 10 ล้อสำหรับงานล็อตใหญ่ โดยแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง ส่งรายการชิ้นงานพร้อมความหนา กว้าง ยาว มาทางไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 และ 082-782-4513 จันทร์ถึงเสาร์ 8.00–17.00 น. ดูของที่ใช้ตามขั้นตอนนี้ได้ที่ไม้สักแปรรูป หรือดูทั้งหมวดที่ไม้สัก ไม้เต็ง ไม้แดง
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวิธีใช้ไม้สัก
ควรพัก แม้เป็นไม้อบแห้งมาแล้ว เพราะไม้ยังปรับความชื้นตามอากาศในห้อง วางกองในห้องที่จะติดตั้ง ยกพื้นให้ลมผ่าน คั่นระหว่างแผ่น แล้วรอให้ความตรงของแผ่นนิ่งก่อนตัด
เพราะเนื้อไม้มีซิลิกาได้ถึง 1.4 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งแข็งระดับเม็ดทราย จึงกินคมเหล็กเร็ว ให้ใช้ใบเลื่อยปลายคาร์ไบด์ เตรียมใบสำรอง และเปลี่ยนใบทันทีที่รอยตัดเริ่มมีคราบดำไหม้
ได้ เรารับตัดและไสตามขนาดที่ต้องการ ส่งรายการชิ้นงานพร้อมความหนา กว้าง ยาว มาทางไลน์ แล้วทีมงานจะเช็กของและแจ้งยอดกับค่าส่งให้ดูก่อนยืนยัน ขนาดพิเศษทักมาถามก่อนสั่งได้
เพราะผิวไม้มีน้ำมันตามธรรมชาติที่ซึมกลับขึ้นมาเคลือบผิว ให้ไสหรือขัดหน้าที่จะทากาวใหม่ เช็ดด้วยตัวทำละลายตามที่ผู้ผลิตกาวระบุ แล้วทากาวและอัดประกบทันที ไม่ปล่อยค้างข้ามวัน
ขึ้นกับผิวที่อยากได้ น้ำมันใสเห็นลายธรรมชาติและไม่ขึ้นฟิล์ม แล็กเกอร์ขึ้นฟิล์มเรียบเช็ดง่าย สีย้อมช่วยปรับโทนเมื่อเฉดแผ่นไม่เท่ากัน ทดสอบบนเศษไม้ชิ้นเดียวกับงานก่อนลงของจริงทุกครั้ง
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้
