ไม้เมเปิ้ลดูแลไม่ยาก ถ้ารู้ว่ากำลังดูแลอะไร เมเปิ้ลเป็นไม้เนื้อแข็งที่ทนรอยกดและการสึกหรอได้ดี แต่ทนรอยไม่เท่ากับทนน้ำ ทนแดด หรือทนสารเคมี และเพราะเป็นไม้สีขาวนวล คราบกาแฟ รอยน้ำ และสีที่นวลขึ้นตามเวลาจึงเห็นชัดกว่าไม้สีเข้ม งานดูแลไม้เมเปิ้ลส่วนใหญ่จึงเป็นการรักษาผิวเคลือบให้อยู่ครบ และคุมแดดกับความชื้นรอบตัวชิ้นงาน
เรารวบรวมวิธีที่ลูกค้าของวิวัฒน์ชัยค้าไม้ใช้ได้จริงกับโต๊ะ ตู้ บิวต์อิน และเขียง ตั้งแต่การเช็ดประจำวัน การกันเหลือง การรับมือหน้าฝนและห้องแอร์ ไปจนถึงการลบรอยและรอบดูแลตลอดปี ถ้าอยากรู้จักไม้ชนิดนี้ทั้งหมดก่อน เริ่มที่ ไม้เมเปิ้ลคืออะไร
1. รู้ก่อนว่าไม้เมเปิ้ลที่บ้านเคลือบผิวแบบไหน
วิธีดูแลขึ้นกับผิวเคลือบมากกว่าชนิดไม้ ชิ้นงานเมเปิ้ลส่วนใหญ่มีผิวอยู่สามแบบ ตารางนี้ช่วยให้เลือกวิธีเช็ดและวิธีซ่อมรอยได้ถูก
| ผิวเคลือบ | สังเกตอย่างไร | เช็ดทำความสะอาด | ซ่อมรอย |
|---|---|---|---|
| ฟิล์มเคลือบ เช่น โพลียูรีเทน แลคเกอร์ หรือสีพ่น | ผิวลื่น มีชั้นใสหรือชั้นสีปิดเนื้อไม้ หยดน้ำแล้วน้ำเกาะเป็นเม็ด | ผ้าชุบน้ำบิดหมาด สบู่อ่อน | รอยลึกต้องขัดและเคลือบใหม่ทั้งแผ่น |
| น้ำมันหรือแวกซ์ | ผิวด้าน สัมผัสเนื้อไม้ได้ น้ำค่อย ๆ ซึมลงเนื้อ | ผ้าหมาด เช็ดน้ำออกทันที | ขัดเฉพาะจุดแล้วเติมน้ำมันได้ |
| ไม้ดิบหรือเขียง | ไม่มีชั้นเคลือบ หรือลงน้ำมันสำหรับภาชนะอาหาร | ล้างเร็ว เช็ดแห้ง ห้ามแช่น้ำ | ขัดผิวแล้วลงน้ำมันใหม่ |
1.1 ทดสอบง่าย ๆ ด้วยหยดน้ำ
หยดน้ำหนึ่งหยดบนมุมที่มองไม่เห็น ถ้าน้ำเกาะเป็นเม็ดนานหลายนาทีคือผิวฟิล์ม ถ้าผิวตรงนั้นเข้มขึ้นเพราะน้ำซึมคือผิวน้ำมันหรือผิวที่เคลือบบางจนถึงเวลาต้องเติม รู้ผลนี้แล้วค่อยเลือกวิธีในข้อถัดไป
2. ทำความสะอาดไม้เมเปิ้ลประจำวัน และรับมือคราบบนไม้สีอ่อน
หลักคือเช็ดเบา เช็ดบ่อย และไม่ปล่อยให้น้ำค้างบนผิว ฝุ่นที่สะสมทำหน้าที่เหมือนกระดาษทรายละเอียด ถ้าเช็ดแรง ๆ ตอนแห้ง ผิวเคลือบจะเป็นรอยขนแมวทีละน้อย
- ปัดฝุ่นด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้ง หรือผ้าชุบน้ำบิดหมาดจนแทบแห้ง
- คราบมัน ใช้น้ำผสมน้ำยาล้างจานสูตรอ่อนเล็กน้อย เช็ดตามแนวเสี้ยน แล้วเช็ดน้ำเปล่าและเช็ดแห้งตาม
- เลี่ยงน้ำยาที่มีแอมโมเนีย สารฟอกขาว ทินเนอร์ แผ่นใยขัด และเครื่องพ่นไอน้ำ
- ไม่ใช้สเปรย์ขัดเงาที่มีซิลิโคนบ่อย ๆ เพราะทำให้ผิวลื่นเป็นคราบ และทำให้เคลือบซ่อมภายหลังยากขึ้น
2.1 คราบที่เห็นชัดบนไม้เมเปิ้ล
กาแฟ ชา ไวน์แดง ซีอิ๊ว และสีจากผ้าหรือกระดาษ ทิ้งคราบบนไม้สีอ่อนได้เร็วกว่าที่คิด โดยเฉพาะผิวน้ำมันที่เปิดรับของเหลว ให้ซับออกทันทีด้วยกระดาษหรือผ้าแห้ง อย่าถูวนจนคราบกระจาย ใช้ที่รองแก้วและแผ่นรองจาน และไม่วางหม้อหรือแก้วร้อนลงบนผิวโดยตรง เพราะความร้อนทำให้ผิวเคลือบขึ้นฝ้าขาว
3. กันแดด กันเหลือง และคุมความชื้น ให้ไม้เมเปิ้ลสว่างและไม่ร้าว
สองเรื่องที่ทำให้งานเมเปิ้ลเปลี่ยนไปมากที่สุดหลังใช้งานไม่ใช่รอยขีด แต่เป็นแสงแดดและความชื้น ทั้งสองอย่างค่อย ๆ เกิดจนเจ้าของไม่ทันสังเกต
3.1 แสงแดดกับสีที่นวลขึ้น
ไม้เมเปิ้ลมีแนวโน้มนวลหรือเหลืองขึ้นตามเวลา ยิ่งโดนแดดตรงยิ่งเปลี่ยนเร็ว เป็นธรรมชาติของไม้สีอ่อนที่เราอธิบายไว้ใน ข้อดีข้อเสียของไม้เมเปิ้ล วิธีชะลอคือใช้ม่านโปร่งหรือฟิล์มกรองแสงที่หน้าต่างบานใหญ่ ไม่วางโต๊ะไว้ใต้แดดบ่ายนาน ๆ และขยับแจกัน โคมไฟ หรือของตกแต่งบนผิวไม้เป็นระยะ เพื่อไม่ให้เกิดรอยสีอ่อนเป็นรูปของที่วางไว้ เวลาเคลือบซ่อมให้เลือกน้ำยาเคลือบใสสูตรน้ำ เพราะน้ำยาสูตรน้ำมันมักให้โทนอมเหลืองมากกว่า
3.2 หน้าฝน ห้องแอร์ และการขยับตัวของไม้
ไม้ขยายเมื่ออากาศชื้นและหดเมื่ออากาศแห้ง เอกสารของ Ohio State University Extension แนะนำความชื้นของไม้สำหรับเฟอร์นิเจอร์ในอาคารไว้ราว 6–8% ไม้ที่ออกจากช่วงนี้มากจะขยับตัวชัด อาการที่เจอบ่อยคือลิ้นชักฝืดหน้าฝน หรือรอยต่อหน้าโต๊ะห่างขึ้นในห้องแอร์ที่เปิดทั้งวัน
- ไม่ตั้งเฟอร์นิเจอร์ไว้ใต้ช่องลมแอร์ ข้างพัดลมเป่าตรง หรือติดหน้าต่างที่ฝนสาดได้
- เว้นระยะจากผนังที่มีความชื้นซึม และไม่วางกระถางต้นไม้ที่รดน้ำบนผิวไม้โดยตรง
- ลิ้นชักฝืดหน้าฝนเป็นเรื่องปกติ ลองถูเทียนไขที่รางไม้ก่อน อย่ารีบไสไม้ออก เพราะหน้าแล้งจะหลวม
- คอนโดหรือบ้านที่ปิดทิ้งไว้นาน เปิดระบายอากาศเป็นระยะ ไม่ให้ความชื้นสะสม
4. ลบรอยขีด รอยกด และรอยน้ำบนไม้เมเปิ้ล
ความแข็งของไม้เมเปิ้ลช่วยให้รอยส่วนใหญ่อยู่แค่ผิวเคลือบ ซ่อมเองได้ถ้าเลือกวิธีให้ตรงกับผิว ก่อนทำทุกครั้งให้ลองที่มุมที่มองไม่เห็นก่อน
| ปัญหา | ผิวฟิล์ม | ผิวน้ำมันหรือไม้ดิบ |
|---|---|---|
| รอยขีดบาง ๆ | เช็ดทำความสะอาด แล้วใช้ครีมขัดเงาสำหรับเฟอร์นิเจอร์ลบรอยตื้น | ขัดกระดาษทรายละเอียดตามเสี้ยนเฉพาะจุด แล้วเติมน้ำมัน |
| รอยกดบุ๋ม | ซ่อมเองยาก ถ้าผิวไม่แตกปล่อยไว้ได้ | วางผ้าชุบน้ำหมาดแล้วรีดเตารีดร้อนสั้น ๆ ให้เนื้อไม้พองคืน แล้วขัดและเติมน้ำมัน |
| วงฝ้าขาวจากแก้วเย็นหรือของร้อน | เป็นความชื้นในชั้นเคลือบ ใช้ไดร์เป่าผมลมอุ่นเป่าห่าง ๆ จนฝ้าจาง | ปล่อยให้แห้งแล้วเติมน้ำมัน |
| คราบดำในเนื้อไม้ | น้ำซึมลงเนื้อไม้นานแล้ว มักต้องขัดลอกผิวและเคลือบใหม่ | |
4.1 เมื่อไรควรขัดเคลือบใหม่ทั้งแผ่น
ถ้าผิวฟิล์มสึกจนน้ำซึมเป็นวง มีรอยขนแมวทั่วหน้าโต๊ะ หรือเห็นคราบดำหลายจุด การขัดและเคลือบใหม่ทั้งแผ่นจะได้ผิวที่สม่ำเสมอกว่าซ่อมทีละจุด ไม้เมเปิ้ลท่อนหนาขัดลอกผิวได้หลายรอบ แต่ถ้าเป็นแผ่นปิดผิววีเนียร์บางต้องขัดเบามาก เพราะขัดทะลุชั้นไม้ได้ง่าย การไหม้จากเครื่องขัดก็เกิดง่ายกับไม้เนื้อแน่นแบบนี้ ให้ใช้กระดาษทรายคมและไม่กดค้างจุดเดียว
5. ดูแลเขียงและท็อปไม้เมเปิ้ลที่สัมผัสอาหาร
เขียงและท็อปเคาน์เตอร์เป็นงานที่ไม้เมเปิ้ลถูกใช้หนักที่สุด เพราะเนื้อแน่นละเอียด รอยมีดไม่ฝังลึก แต่ก็โดนน้ำ ความร้อน และน้ำยาล้างจานมากที่สุดเช่นกัน ดูแลตามนี้จะช่วยลดการแตกและกลิ่นสะสม
- ล้างทันทีหลังใช้ด้วยน้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจานอ่อน ๆ อย่าแช่ในอ่าง และไม่ใส่เครื่องล้างจาน
- เช็ดให้แห้งแล้วตั้งเขียงขึ้นให้ลมผ่านทั้งสองด้าน ถ้าวางนอนราบขณะเปียก ด้านล่างจะชื้นกว่าและเขียงโก่งได้
- ลงน้ำมันที่ฉลากระบุว่าใช้กับภาชนะสัมผัสอาหารได้ เมื่อผิวเริ่มดูแห้งซีด เขียงที่ใช้ทุกวันมักต้องเติมราวเดือนละครั้งหรือถี่กว่านั้น
- เลี่ยงน้ำมันพืชที่ใช้ทำอาหาร เพราะอาจหืนและมีกลิ่นเมื่อเวลาผ่านไป
- แยกเขียงสำหรับเนื้อสัตว์ดิบกับอาหารที่ไม่ผ่านความร้อน และใช้แผ่นรองหม้อร้อนบนท็อปเสมอ
5.1 เขียงเป็นร่องลึกหรือมีรอยแตกเล็ก
รอยมีดลึกจนเป็นร่องสะสมคราบ แก้ได้ด้วยการขัดผิวหน้าให้เรียบแล้วลงน้ำมันใหม่ ส่วนรอยแตกที่ปลายเขียงมักเกิดจากการแช่น้ำแล้วปล่อยให้แห้งเร็ว ถ้าแตกลึกจนน้ำเข้าได้ ควรเปลี่ยนเขียงใหม่ ไม้หนา 2 นิ้วเหมาะกับการทำเขียงหนาและท็อปแบบต่อแถบ
6. รอบดูแลไม้เมเปิ้ล และสั่งไม้มาซ่อมหรือทำชิ้นใหม่กับเรา
ถ้าจำรายละเอียดไม่ได้ทั้งหมด ใช้ตารางนี้เป็นปฏิทินดูแลง่าย ๆ
| ความถี่ | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| ทุกวัน | ปัดฝุ่น ซับของเหลวทันที ล้างและตั้งเขียงให้แห้ง |
| ทุกสัปดาห์ | เช็ดด้วยผ้าหมาดกับน้ำยาอ่อน ขยับของตกแต่งบนผิวไม้ |
| ทุกเดือน | ลงน้ำมันเขียงและท็อปผิวน้ำมัน เช็กรางลิ้นชักและบานพับ |
| ต้นและปลายหน้าฝน | ดูหลังตู้และใต้ลิ้นชักว่ามีความชื้น เชื้อรา หรือร่องรอยแมลงหรือไม่ |
| ทุก 1–2 ปีหรือเมื่อผิวสึก | เติมน้ำมันทั้งแผ่น หรือขัดและเคลือบใหม่จุดที่ใช้งานหนัก |
ถ้าต้องเปลี่ยนชิ้นหรือทำงานใหม่ เลือกรูปแบบไม้ให้ตรงกับการดูแลที่รับได้ ไม้ท่อนขัดซ่อมได้หลายรอบ ส่วนแผ่นปิดผิวเหมาะกับผนังและบานตู้ที่ไม่โดนใช้งานหนัก เทียบทุกแบบได้ใน ไม้เมเปิ้ลมีกี่แบบ
ที่วิวัฒน์ชัยค้าไม้ บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี มี ไม้เมเปิ้ลแปรรูป นำเข้าจากอเมริกาเหนือ อบแห้งในเตา หนา 1 และ 2 นิ้ว กว้างคละหน้า 4–12 นิ้ว ยาว 6–12 ฟุต พร้อมไม้เนื้อแข็งนำเข้าชนิดอื่นในหมวด ไม้เนื้อแข็งแปรรูป ส่งรูปชิ้นงานที่ต้องซ่อมหรือแบบที่จะทำมาให้ทีมงานช่วยคิดขนาดไม้ได้ ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575, 082-782-4513 ร้านอยู่ที่ 725 ถ.ประชานฤมิตร เขตบางซื่อ ย่านบางโพ เปิดจันทร์ถึงเสาร์ 8.00–17.00 น. ส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ทีมงานจะแจ้งยอดสินค้าและค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการดูแลไม้เมเปิ้ล
ไม่ยาก ไม้เมเปิ้ลแข็งและทนรอยกดได้ดี สิ่งที่ต้องใส่ใจคือเช็ดคราบให้เร็วเพราะเป็นไม้สีอ่อน กันแดดตรง ไม่ให้น้ำค้างบนผิว และรักษาผิวเคลือบให้อยู่ครบ
เขียงที่ใช้ทุกวันมักต้องลงน้ำมันราวเดือนละครั้ง หรือทุกครั้งที่ผิวเริ่มดูแห้งซีด ใช้น้ำมันที่ฉลากระบุว่าใช้กับภาชนะสัมผัสอาหารได้ ทาบาง ๆ ทิ้งไว้ให้ซึม แล้วเช็ดส่วนเกินออก
กันไม่ให้เปลี่ยนสีเลยนั้นทำไม่ได้ เพราะไม้เมเปิ้ลนวลขึ้นตามเวลาเป็นธรรมชาติ แต่ชะลอได้ด้วยการกันแดดตรง ขยับของบนโต๊ะเป็นระยะ และเลือกน้ำยาเคลือบใสสูตรน้ำเวลาเคลือบซ่อม
ไม่ควรเช็ดเป็นประจำ แอลกอฮอล์ความเข้มข้นสูงทำให้ผิวเคลือบบางชนิด เช่น แลคเกอร์ ด้านหรือขึ้นฝ้าได้ การเช็ดประจำวันใช้ผ้าหมาดกับน้ำยาล้างจานสูตรอ่อนก็พอ
โดนน้ำได้ชั่วคราวถ้าผิวเคลือบดีและเช็ดออกเร็ว แต่ไม่ควรให้น้ำขังหรือแช่น้ำ เพราะเมเปิ้ลไม่ใช่ไม้ที่ทนความชื้นต่อเนื่อง จึงไม่เหมาะกับห้องน้ำหรืองานนอกอาคาร
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้