วิธีใช้ไม้สนให้สวยไม่พัง: พักไม้ ตัด เจาะนำ ยึด และทำสีอย่างไรไม่ให้เป็นรอยด่าง

ไม้สน ใช้ให้ถูกลำดับ พักไม้ก่อนตัด เจาะนำราว 70% ของรากเกลียว ขัด 100 ถึง 220 และคุมรอยด่างก่อนทำสี ดูทีละขั้น หรือทักไลน์ @viwatchai

สารบัญ

งานที่ใช้ ไม้สน พลาดกันบ่อยสามเรื่อง คือแผ่นโก่งหลังประกอบเสร็จ ปลายไม้ปริตอนยิงสกรู และสีย้อมออกมาด่างเป็นแถบ ทั้งสามเรื่องแก้ได้ที่ลำดับการทำงาน ไม่ต้องเปลี่ยนชนิดไม้

ห้าขั้นด้านล่างคือลำดับที่เราแนะนำลูกค้าหน้าร้านเวลายกไม้สนออกไปทำงาน ส่วนงานที่ไม้ชนิดนี้เหมาะและไม่เหมาะ รวมไว้ในไม้สนใช้ทำอะไร

1. เลือกไม้สนให้ตรงงานตั้งแต่ตอนซื้อ ขนาด ความยาว และตาไม้

ขั้นที่ประหยัดเวลาที่สุดคือขั้นเลือกแผ่น เพราะไม้ที่ขนาดใกล้ของจริงทำให้ตัดน้อยและเศษน้อย ไม้สนนำเข้าจากยุโรปและอเมริกาในร้านเรามีหนา 0.5 ถึง 4 นิ้ว หน้ากว้าง 4 ถึง 8 นิ้ว และยาว 1.2 ถึง 3 เมตร

เรื่องตาไม้ให้คิดจากงาน สนยุโรปมักมีตาไม้โชว์ลาย เหมาะกับผนังระแนงและเฟอร์นิเจอร์ลุคอบอุ่น ส่วนสนอเมริกาส่วนใหญ่คัดตาเล็กหรือแทบไม่มีตา เหมาะกับหน้าบานและชิ้นที่จะพ่นสีทึบ

  • ส่องตามความยาวแผ่นก่อนรับของ แล้วเก็บแผ่นที่ตรงที่สุดไว้ใช้กับชิ้นที่คนมองเห็น
  • ดูปลายไม้ว่ามีรอยแตกตามเสี้ยนไหม ถ้ามีให้เผื่อความยาวไว้ตัดทิ้ง
  • กดตาไม้ดูว่าแน่นหรือร่อน เพราะตาที่หลวมจะหลุดตอนไสหรือขัดจนเป็นรู
  • เลือกความยาวที่หารกับชิ้นงานลงตัว เช่น ชั้นลึก 60 ซม. สี่แผ่น ใช้ท่อน 240 ซม. เหลือเศษน้อยกว่าท่อน 300 ซม.

ไม้สนของเราผ่านการอบแห้งมาก่อนขาย ความชื้นโดยทั่วไปราว 15 ถึง 19% ขนาดที่คนซื้อบ่อยที่สุดสำหรับงานโครงเบาและชั้นวางคือ ไม้สน 1×4 นิ้ว ราคาเริ่มที่ 390 บาทสำหรับท่อนยาว 120 ซม. และ 680 บาทสำหรับท่อนยาว 240 ซม. ราคาอาจปรับตามล็อต

2. พักไม้สนก่อนตัด กองบนไม้คั่นให้ความชื้นเข้าที่กับห้อง

ไม้อบแห้งแล้วยังแลกความชื้นกับอากาศต่อไปจนเข้าสมดุล ถ้าตัดประกอบทันทีที่ของมาถึง ไม้จะหดหรือขยายหลังงานเสร็จจนบานตู้ติดขัดหรือร่องผนังอ้า ทางที่ง่ายที่สุดคือวางไม้ไว้ในห้องที่จะติดตั้งจริงราวสองถึงสามวันก่อนตัด

ความชื้นอากาศรอบไม้ความชื้นที่เนื้อไม้จะเข้าสู่สมดุลความหมายเวลาทำงาน
ราว 70%ราว 12.9%ห้องปกติที่ระบายอากาศได้ ตัดและประกอบได้สบาย
ราว 80%ราว 15.7%ช่วงฝนหรือห้องปิดทึบ ไม้จะอมความชื้นขึ้นและขยายตัว
เกิน 20% ที่เนื้อไม้เริ่มเสี่ยงเชื้อราและคราบดำอย่าเก็บไม้ในจุดที่ชื้นค้างหรือโดนฝนสาด

ตัวเลขชุดนี้มาจาก Oregon State University Extension และ Wood Handbook ของ USDA Forest Service ส่วนต่างระหว่าง 12.9% กับ 15.7% มากพอให้หน้าบานกว้าง 40 ซม. ขยับได้เป็นมิลลิเมตร

  • กองบนไม้คั่นที่แห้งและหนาเท่ากันทุกตัว ห่างกันราว 45 ถึง 60 ซม. และเรียงไม้คั่นทุกชั้นให้ตรงกันเป็นแนวตั้ง
  • ยกกองให้พ้นพื้นปูนเสมอ เพราะแผ่นที่นอนแนบพื้นชื้นข้ามคืนโก่งได้ในวันเดียว
  • อย่าตั้งไม้พิงผนังทิ้งไว้หลายวัน เพราะจะค้างรูปโค้งตามที่พิงไว้แล้วดัดกลับยาก

3. ตัดและไสไม้สนให้ขอบเรียบ ไม่ฉีกเสี้ยน ไม่ติดยาง

ไม้สนตัดง่ายแต่ก็ฉีกง่ายกว่าไม้เนื้อแข็ง ใบเลื่อยทื่อหรือฟันหยาบจะทำให้ขอบรอยตัดเป็นขุย วิธีที่ได้ผลคือใช้ใบฟันละเอียดที่ยังคม เดินงานสม่ำเสมอ ไม่กดดันไม้ และรองชิ้นที่จะตกไว้ทั้งสองข้างของรอยตัด

สิ่งที่ต่างจากไม้ชนิดอื่นคือยางไม้ ซึ่งจะพอกที่ใบเลื่อยและใบมีดไสจนฝืดและทำให้ขอบไม้ไหม้เป็นรอยน้ำตาล ให้หยุดเช็ดยางที่ใบเป็นระยะ เวลาไสให้ไสตามทางเสี้ยนและกินเนื้อทีละน้อย เพราะถ้าไสย้อนเสี้ยนในแผ่นที่มีตาไม้ ผิวจะถลกเป็นหลุมรอบตาทันที

งานที่ต้องการขนาดเท่ากันทุกชิ้น เช่น ชุดบานตู้หรือระแนงหลายสิบเส้น ส่งขนาดมาให้เราตัดและไสให้ก่อนส่งได้

4. เจาะนำและยึดไม้สนให้แน่น ไม่ปริแตกที่ปลาย

คำถามที่เจอบ่อยคือชั้นวางไม้สนควรยึดด้วยตะปูเข็ม สกรู หรือกาว คำตอบคือสกรูพร้อมเจาะนำ เสริมกาวในรอยต่อที่รับน้ำหนัก ส่วนตะปูเข็มเหมาะกับชิ้นบังตาเท่านั้น เพราะเนื้อไม้อ่อนทำให้ตะปูคลายเมื่อความชื้นเปลี่ยน

  • รูนำในไม้เนื้ออ่อนควรมีขนาดราว 70% ของเส้นผ่าศูนย์กลางรากเกลียวสกรู ขณะที่ไม้เนื้อแข็งใช้ราว 90% ตามคู่มือ Wood Handbook
  • ชิ้นด้านบนควรเจาะรูเท่าขนาดก้านสกรู เพื่อให้เกลียวไปจับเฉพาะชิ้นล่างและดึงสองชิ้นแนบกันจริง
  • เจาะนำทุกครั้งที่ยึดในระยะราว 5 ซม. จากปลายไม้ เพราะจุดนี้คือจุดที่ไม้ปริตามเสี้ยนบ่อยที่สุด
  • สกรูที่ยึดเข้าหัวไม้เหลือแรงถอนราว 75% ของการยึดด้านข้าง จุดรับแรงจึงควรเสริมเดือย กาว หรือฉากเหล็กช่วย

ชั้นไม้สนที่ช่วงพาดยาวจะแอ่นกลาง ทางแก้คือเพิ่มขายึดกลาง เพิ่มความหนาหนึ่งระดับ หรือตีไม้ขอบใต้แผ่น ส่วนงานติดกาว ไม้สนยึดกาวได้ดี อัดแคลมป์แค่พอให้กาวปลิ้นเป็นเส้นบาง ๆ เพราะถ้าอัดแรงเกิน รอยปากแคลมป์จะยุบค้างและเห็นชัดหลังทำสี

5. ขัดและทำสีไม้สนไม่ให้เป็นรอยด่างและไม่มีคราบตาไม้

รอยด่างเป็นแถบบนไม้สนมาจากเนื้อไม้ ไม่ใช่สี เพราะเสี้ยนช่วงโตเร็วกับช่วงโตช้าดูดสีไม่เท่ากัน เรื่องนี้คุมได้ด้วยการเตรียมผิวและเลือกสีย้อม ไม่ใช่ย้อมซ้ำให้เข้มขึ้น

เริ่มจากขัดไล่เบอร์ 100 ไปจบที่ 220 ด้วยแท่นรองเสมอ เพราะขัดมือเปล่าจะกินเนื้อส่วนที่อ่อนเป็นแอ่ง ยางไม้สนอุดกระดาษทรายเร็ว ให้เปลี่ยนกระดาษบ่อยกว่าปกติ แล้วหยอดอีพ็อกซี่ใสยึดตาไม้ที่หลวมและอุดรูสกรูให้จบในรอบเดียวกัน

จากนั้นเลือกวิธีคุมรอยด่างหนึ่งทางตาม แนวทางการย้อมไม้สน ของ Popular Woodworking คือทาน้ำยารองพื้นสำหรับไม้สูตรน้ำสองรอบ ปล่อยให้ผิวเปียกราว 3 ถึง 5 นาที แล้วเช็ดส่วนเกินออกก่อนย้อม หรือเปลี่ยนไปใช้สีย้อมชนิดละลายน้ำที่ซึมเข้าเสี้ยนสม่ำเสมอกว่าสเตนเนื้อข้น แล้วย้อมบาง ๆ สองรอบแทนรอบเดียวหนา ๆ และทดลองสูตรทั้งชุดบนเศษไม้ล็อตเดียวกันก่อนทุกครั้ง

คราบน้ำตาลรอบตาไม้เป็นอีกเรื่องที่คนทำสีขาวเจอบ่อย เพราะยางและแทนนินในตาไม้ละลายขึ้นมาเป็นวงเหลืองบนสีทับ ถ้างานจบด้วยสีทึบ ให้ปิดตาไม้ด้วยเชลแล็กก่อนลงรองพื้น แต่ถ้าจะทำสีใสโชว์ลายไม้ ไม่ต้องปิด เพราะชั้นเชลแล็กจะกลายเป็นวงต่างสีแทน

6. ปัญหาที่เจอบ่อยกับไม้สน และสั่งไม้สนกับเราอย่างไร

ตารางนี้รวมปัญหาที่ลูกค้าโทรมาถามบ่อยที่สุด พร้อมสาเหตุและทางแก้หน้างาน เกือบทุกข้อป้องกันได้ตั้งแต่ก่อนตัด

ปัญหาสาเหตุวิธีแก้
แผ่นโก่งหรือบิดหลังประกอบตัดและประกอบก่อนไม้ปรับความชื้นกับห้องปลายทางพักไม้ 2 ถึง 3 วัน กองบนไม้คั่นห่าง 45 ถึง 60 ซม. ยกพ้นพื้น
ปลายไม้ปริแตกตรงหัวสกรูยึดใกล้ปลายโดยไม่เจาะนำ หรือรูนำเล็กเกินไปเจาะนำราว 70% ของรากเกลียว และถอยจุดยึดเข้ามาจากปลาย
ขอบรอยตัดเป็นขุยและไหม้ใบเลื่อยทื่อหรือมียางพอกจนฝืดเปลี่ยนใบฟันละเอียดที่คม และเช็ดยางที่ใบเป็นระยะ
สีย้อมออกมาด่างเป็นแถบเสี้ยนแน่นสลับเสี้ยนพรุนดูดสีไม่เท่ากันรองพื้นสูตรน้ำ 2 รอบ เช็ดส่วนเกิน แล้วย้อมบาง ๆ สองรอบ
วงเหลืองผุดบนสีขาวยางและแทนนินในตาไม้ละลายขึ้นมากับตัวทำละลายปิดตาไม้ด้วยเชลแล็กไร้ขี้ผึ้งก่อนลงรองพื้นสีทึบ
ชั้นวางแอ่นตรงกลางช่วงพาดยาวเกินสำหรับไม้เบาและความหนาที่เลือกเพิ่มขายึดกลาง เพิ่มความหนา หรือตีไม้ขอบใต้แผ่น

บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ลูกค้าจึงถามเราได้ตั้งแต่เลือกแผ่นไปจนถึงสีและกาว ในร้านมีไม้สนแปรรูปสิบสองขนาด ตั้งแต่ 0.5×4 ถึง 4×4 นิ้ว ไม้สนประสาน และไม้โครงสน พร้อมสกรู กาว เชลแล็ก และกระดาษทราย ดูขนาดและราคาทั้งหมดได้ที่หมวด ไม้สน

เวลาสั่ง ให้ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 แจ้งขนาด จำนวนท่อน และงานตัดไสที่ต้องการ ทีมงานจะเช็กของแล้วแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง เราส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด เลือกวิธีส่งได้ตั้งแต่ Lalamove สำหรับงานเร่งในกรุงเทพฯ ขนส่งเอกชน รถของร้าน ไปจนถึงรถ 6 ล้อและ 10 ล้อสำหรับงานล็อตใหญ่ หรือแวะเลือกไม้เองที่ 725 ถ.ประชานฤมิตร เขตบางซื่อ จันทร์ถึงเสาร์ 8.00 ถึง 17.00 น. ก่อนลงมือ ชั่งข้อจำกัดของไม้ชนิดนี้ไว้ด้วยที่ ข้อดีข้อเสียไม้สน

7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวิธีใช้ไม้สน

7.1 ไม้สนทาสีได้ไหม ต้องรองพื้นอะไรก่อน

ไม้สนทาสีและย้อมสีได้ดี แต่ต้องรองพื้นก่อนเพื่อคุมการดูดสีที่ไม่เท่ากัน ถ้าจะย้อมโชว์ลายไม้ ให้ทาน้ำยารองพื้นสำหรับไม้สูตรน้ำสองรอบแล้วเช็ดส่วนเกินก่อนย้อม ถ้าจะพ่นสีทึบ ให้ปิดตาไม้ด้วยเชลแล็กไร้ขี้ผึ้งก่อนลงรองพื้น

7.2 ทาสีขาวทับไม้สนแล้วมีวงเหลืองรอบตาไม้ แก้อย่างไร

วงเหลืองนั้นคือยางและแทนนินในตาไม้ที่ละลายขึ้นมากับตัวทำละลายในสี ทางแก้คือขัดบริเวณนั้นให้สะอาด ปิดตาไม้ด้วยเชลแล็กชนิดไร้ขี้ผึ้งหนึ่งถึงสองรอบ แล้วลงรองพื้นกับสีทับใหม่ ถ้าเป็นงานสีใสโชว์ลายไม้ ไม่ควรปิดตาไม้ด้วยเชลแล็ก เพราะจะเห็นเป็นวงต่างสี

7.3 ไม้สนต้องพักไม้ก่อนใช้กี่วัน

ควรพักไว้ในห้องที่จะติดตั้งจริงราวสองถึงสามวันก่อนตัด เพื่อให้ความชื้นในเนื้อไม้เข้าสู่สมดุลกับอากาศหน้างาน งานผนังหรือบิวต์อินแผ่นใหญ่ควรพักนานกว่างานชั้นวางเล็ก

7.4 เจาะนำไม้สนขนาดเท่าไร และใช้ตะปูหรือสกรูดีกว่า

รูนำควรมีขนาดราว 70% ของเส้นผ่าศูนย์กลางรากเกลียวสกรู ส่วนไม้เนื้อแข็งใช้ราว 90% และชิ้นด้านบนควรเจาะรูเท่าก้านสกรูเพื่อให้สองชิ้นแนบกัน สกรูพร้อมเจาะนำให้แรงจับและถอดซ่อมได้ดีกว่าตะปู

7.5 ไม้สนปลวกกินไหม ใช้นอกบ้านได้หรือเปล่า

ไม้สนมีความทนทานตามธรรมชาติอยู่ในระดับปานกลางถึงต่ำ จึงเหมาะกับงานภายในเป็นหลัก เช่น เฟอร์นิเจอร์ บิวต์อิน ผนังและฝ้าในร่ม ถ้างานอยู่กลางแจ้งหรือโดนน้ำบ่อย ทักไลน์ @viwatchai มา เราจะช่วยเลือกวัสดุที่เหมาะกว่า

Picture of ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล

ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล

ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้