ไม้แปรรูปที่ซื้อขายกันจริงมีสี่เรื่องที่ต้องอ่านให้เป็นก่อนสั่ง คือรูปทรงของเส้นไม้ ขนาดหนา x กว้าง x ยาว ชื่อเกรด และตำหนิบนเนื้อไม้ สี่เรื่องนี้คือสิ่งที่ทีมงานต้องรู้จากคุณเพื่อจัดของให้ตรง และเป็นสิ่งที่คุณควรไล่ดูตอนรับไม้
ลูกค้าที่สั่งครั้งแรกมักติดอยู่กับตัวเลข 1 x 6 x 7 คำว่าคละหน้า และคำว่าเกรด A ซึ่งแต่ละร้านใช้ไม่เหมือนกัน เราจึงเรียงให้อ่านตามลำดับที่ใช้ตอนสั่งจริง ส่วนภาพรวมว่า ไม้แปรรูป คืออะไรอยู่ในบทความหลัก
1. ไม้แปรรูปมีกี่แบบ แยกตามรูปทรงที่ขายหน้าร้านก่อน
ถ้าแบ่งตามรูปทรง ไม้แปรรูปมีสองแบบหลัก คือไม้เส้นที่หน้าแคบและหนา ใช้เป็นโครง ขา วงกบ หรือคิ้วขอบ และไม้แผ่นที่หน้ากว้างกว่าความหนาหลายเท่า ใช้เป็นท็อป แผงชั้น หรือหน้าบาน ทั้งสองแบบมาจากท่อนซุงเดียวกันและอบแห้งเหมือนกัน ต่างกันแค่สัดส่วนที่เลื่อยออกมา
1.1 ไม้เส้นกับไม้แผ่นเลือกใช้ต่างกันตรงไหน
ไม้เส้นหนา 1.5–2 นิ้วขึ้นไปเหมาะกับชิ้นที่รับน้ำหนักหรือรับการโยก เช่นขาโต๊ะและโครงเตียง เพราะความหนาช่วยให้ยึดเดือยหรือสกรูได้ลึกพอ ส่วนไม้แผ่นหนา 1 นิ้วเหมาะกับท็อปโต๊ะและชั้นวางที่พาดไม่ยาว ถ้าต้องการหน้ากว้างเกินที่ไม้ชนิดนั้นให้ได้ ช่างจะต่อแผ่นด้วยกาวแล้วไสหน้าใหม่
1.2 ไม้แปรรูปไม่เหมือนแผ่นประกอบสำเร็จ
ไม้แปรรูปคือไม้จริงทั้งชิ้น ตัดและไสใหม่ได้อิสระ แต่ขยับตามความชื้นตามธรรมชาติของไม้ ต่างจากไม้ประสานและไม้อัดที่นิ่งกว่าแต่แก้หน้าไม้ได้จำกัด งานชิ้นหนึ่งจึงมักใช้คู่กัน อ่านการเทียบที่ ไม้แปรรูปหรือไม้อัด
2. อ่านขนาดไม้แปรรูปให้ตรงกับที่ร้านเรียก หนา x กว้าง x ยาว
ขนาดไม้แปรรูปในวงการไม้ไทยเรียงเป็นหนา x กว้าง x ยาว โดยความหนากับความกว้างเป็นนิ้ว ความยาวเป็นฟุตหรือเมตร ตัวเลข 1 x 6 x 7 จึงคือไม้หนา 1 นิ้ว หน้ากว้าง 6 นิ้ว ยาว 7 ฟุต หรือราว 2.13 เมตร บอกครบสามค่าพร้อมชนิดไม้และจำนวนเส้น ทีมงานเช็กของได้ทันที
2.1 ขนาดไม้แปรรูปที่เรามีในร้าน
| ไม้แปรรูป | หนา (นิ้ว) | หน้ากว้าง (นิ้ว) | ยาว (ฟุต) | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|---|---|
| เต็ง และแดง | 0.5, 1, 1.5, 2 ถึง 4 | 1–12 คละหน้า | 1–12 คละ | โครงสร้าง พื้น รั้ว |
| สัก เกรด A | 0.5 ถึง 4 | 1–12 คละหน้า | 1–12 คละ | ประตู วงกบ งานโชว์ผิว |
| โอ๊ค | 1 ถึง 3 | 5–14 คละหน้า | 7–12 คละ | ท็อปโต๊ะ หน้าบาน |
| แอช บีช เชอร์รี่ ป็อปล่า | 1 ถึง 3 | 5–14 คละหน้า | 7–12 คละ | เฟอร์นิเจอร์ งานทำสี |
| วอลนัท | 1, 1.5, 2, 3 | 5–14 คละหน้า | 7–12 คละ | งานโชว์ลายโทนเข้ม |
| เมเปิ้ล | 1 และ 2 | 4–12 คละหน้า | 6–12 คละ | ท็อปที่รับแรงกด |
ความยาว 12 ฟุตคือราว 3.66 เมตร ยาวเกินรถเก๋ง ถ้าต้องการให้สั้นลงเพื่อขนสะดวก เรามีบริการตัดและไสตามขนาด บอกขนาดสุทธิมาได้ ราคาแต่ละชนิดดูที่ ราคาไม้แปรรูป
3. คละหน้าและคละความยาวของไม้แปรรูปหมายความว่าอะไร
ไม้แปรรูปจากโรงเลื่อยขายแบบคละหน้าและคละความยาว แปลว่าในชุดเดียวกันเส้นหนึ่งอาจกว้าง 6 นิ้ว อีกเส้นกว้าง 11 นิ้ว และยาวไม่เท่ากันทุกเส้น เพราะไม้มาจากท่อนซุงที่โตไม่เท่ากัน การบังคับให้เท่ากันหมดคือต้องตัดเนื้อไม้ดีทิ้งไปมาก
3.1 คละหน้ามีผลกับการวางแผนตัดอย่างไร
ให้คิดเป็นเนื้อไม้รวมที่ต้องการ ไม่ใช่จำนวนเส้น ท็อปกว้าง 60 เซนติเมตร ถ้าได้ไม้หน้า 6 นิ้วต้องต่อราวสี่แผ่น แต่ถ้าได้หน้า 11 นิ้วก็ต่อสองแผ่นกับเศษ รอยต่อน้อยลงและไสเร็วขึ้น เวลาสั่งจึงควรบอกขนาดชิ้นงานสุทธิ ให้ทีมงานคัดหน้าไม้ให้ลงตัวที่สุด
3.2 วิธีสั่งเมื่องานต้องการหน้ากว้างแน่นอน
- บอกหน้ากว้างต่ำสุดที่รับได้ เช่นไม่น้อยกว่า 8 นิ้ว ทีมงานจะคัดเฉพาะเส้นที่ผ่านเกณฑ์
- เผื่อความยาวต่อเส้นไว้หนึ่งถึงสองนิ้ว เพื่อตัดปลายที่มักมีรอยแตกจากการอบ
- ถ้าต้องการสีและลายใกล้กันทั้งงาน สั่งให้ครบในรอบเดียวเพื่อจัดจากล็อตเดียวกัน
- งานที่ต้องการขนาดเท่ากันทุกเส้น ให้ใช้บริการตัดและไสตามขนาด พร้อมบอกขนาดสุทธิ
4. ขนาดเรียกกับขนาดจริงของไม้แปรรูป และระบบ 4/4
ขนาดที่เรียกกันคือขนาดตอนเลื่อยออกจากท่อนซุง ซึ่งยังไม่ผ่านการอบและการไส เมื่อไม้แห้งลงและไสผิวทั้งสองหน้า ความหนาที่วัดได้จริงจะน้อยกว่าชื่อที่เรียกเล็กน้อย ไม้ที่เรียกว่าหนา 1 นิ้วจึงบางกว่านั้นเมื่อไสเรียบ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
4.1 ระบบ 4/4 ของโรงเลื่อยอ่านอย่างไร
ในวงการไม้นำเข้าจะเห็นตัวเลขอย่าง 4/4 5/4 และ 8/4 ซึ่งคือจำนวนเศษสี่ส่วนของนิ้ว ดังนั้น 4/4 คือหนา 1 นิ้ว 5/4 คือหนึ่งนิ้วกับอีกหนึ่งส่วนสี่ และ 8/4 คือ 2 นิ้ว ทั้งหมดเป็นความหนาตอนเลื่อยหยาบ คุยกับเราใช้หน่วยนิ้วตรง ๆ ได้เลย
4.2 เผื่อความหนาไว้เท่าไรจึงพอดี
ถ้างานต้องการความหนาสุทธิแน่นอน เช่นท็อปหนา 2 เซนติเมตรเป๊ะ ให้สั่งไม้ที่หนากว่าหนึ่งขั้นแล้วไสลง เพราะการไสให้เรียบเสมอทั้งแผ่นกินเนื้อไม้ทุกครั้ง หน้าร้านเราจึงถามกลับเสมอว่าตัวเลขที่บอกมาเป็นขนาดก่อนไสหรือหลังไส ขั้นตอนตัดและไสอ่านต่อที่ วิธีใช้ไม้แปรรูป
5. เกรดของไม้แปรรูป อ่านชื่อเกรดไทยและเกรด NHLA ให้เข้าใจ
เกรดของไม้แปรรูปบอกว่าหน้าไม้มีเนื้อสะอาดใช้ได้มากน้อยแค่ไหน ไม่ได้บอกว่าไม้แข็งหรือรับน้ำหนักได้เท่าไร สองเรื่องนี้คนละเรื่อง และเป็นจุดที่เข้าใจผิดกันบ่อย
5.1 เกรดที่เรียกกันในตลาดไทย
ตลาดไม้ไทยเรียกสั้น ๆ เป็นเกรด A B และ C เกรด A คือหน้าไม้สะอาด ไม่มีตาดำ ไส้ไม้ หรือรอยโป๊ว เหมาะกับงานโชว์ผิว เกรด B มีตาดำประปราย ลายยังดูดี ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ทั่วไปได้ ส่วนเกรด C มีทั้งตา ไส้ และรอยโป๊ว เหมาะกับงานโครงหรือชิ้นที่ปิดผิวทับ ไม้สักและไม้เมเปิ้ลของเราเป็นเกรด A
5.2 เกรด NHLA ของไม้นำเข้า
ไม้เนื้อแข็งจากอเมริกาใช้ระบบของสมาคม NHLA ไล่จาก FAS ที่ย่อมาจาก First and Seconds ลงมาเป็น FAS 1-Face, Select, No.1 Common, No.2A และ No.2B ตามข้อมูลของ WoodWeb เกรดตัดสินจากสัดส่วนเนื้อไม้สะอาดที่ตัดออกมาใช้ได้ โดยคิดจากหน้าที่แย่กว่าของแผ่นและไม่นำความหนามาคิด แปลเป็นภาษาช่างคือยิ่งเกรดสูง ยิ่งได้ชิ้นยาวและกว้างต่อแผ่นมากขึ้น
| ชื่อเกรด | ความหมายโดยย่อ | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
| A ในตลาดไทย | หน้าไม้สะอาด ไม่มีตาดำหรือรอยโป๊ว | งานโชว์ผิว ประตู หน้าบาน |
| B ในตลาดไทย | มีตาดำประปราย ลายไม้ยังสม่ำเสมอ | เฟอร์นิเจอร์ทั่วไป ชั้นวาง |
| C ในตลาดไทย | มีตา ไส้ไม้ และรอยโป๊วให้เห็น | โครงภายใน ชิ้นที่ปิดผิวทับ |
| FAS | เกรดสูงสุดของ NHLA ได้ชิ้นยาวกว้างมากที่สุด | งานบิวท์อินโชว์ผิว คิ้วบัว |
| No.1 Common | เกรดกลาง ได้ชิ้นสะอาดน้อยลงแต่คุ้มเนื้อไม้ | ชิ้นส่วนหน้าแคบ ขาโต๊ะ |
ไม้วอลนัทที่เรานำเข้าคัดเกรดตามมาตรฐาน NHLA ส่วนชนิดอื่นคัดด้วยเกณฑ์หน้าไม้และตำหนิแบบที่ตลาดไทยใช้ งานที่ต้องการเกรดเจาะจง ทักไลน์ @viwatchai บอกลักษณะงานไว้ก่อน ทีมงานจะเลือกล็อตให้ตรง
6. ตำหนิของไม้แปรรูปและเช็กลิสต์ก่อนจ่ายเงิน
ตำหนิไม่ได้แปลว่าไม้ไม่ดี แต่เป็นร่องรอยธรรมชาติที่บอกว่าควรเอาเส้นนั้นไปทำชิ้นไหน ช่างที่อ่านตำหนิเป็นจะตัดให้ตำหนิไปอยู่ส่วนที่มองไม่เห็น
6.1 ตำหนิที่เจอบ่อยและทางออก
| ตำหนิ | ผลต่อชิ้นงาน | ทำอย่างไร |
|---|---|---|
| ตาไม้ (Knot) | เนื้อแข็งเป็นจุด กินคมใบ อาจหลุดภายหลัง | วางแผนตัดให้ตาอยู่ด้านใน หรือตัดทิ้ง |
| กระพี้ (Sapwood) | แถบสีอ่อนริมแผ่น เห็นชัดในวอลนัท | ตัดออกถ้าต้องการสีสม่ำเสมอ หรือตั้งใจโชว์ |
| แตกปลาย (End Check) | รอยร้าวสั้นจากปลายเข้าหาตัวไม้ | เผื่อความยาวเพื่อตัดปลายทิ้งทุกเส้น |
| โก่งและบิด | วางแล้วไม่สนิท ประกอบแล้วเกิดช่องว่าง | ใช้เส้นที่ตรงทำชิ้นยาว เส้นที่โก่งทำชิ้นสั้น |
6.2 เช็กลิสต์ห้านาทีตอนรับไม้แปรรูป
- วัดความหนาและหน้ากว้างจริงสองสามจุดต่อเส้น ดูว่าสม่ำเสมอตลอดความยาว
- วางไม้บนพื้นเรียบแล้วมองตามแนวยาว จะเห็นการโก่งและบิดชัดกว่ายกดูทีละเส้น
- ส่องปลายไม้ทั้งสองด้าน ดูรอยแตกและแนววงปี เพื่อเดาการขยับหลังประกอบ
- นับจำนวนเส้นและความยาวให้ครบ แล้วเทียบรายการขนาดกับใบส่งของ
สรุปคือจำสี่อย่างไว้เวลาสั่งไม้แปรรูป รูปทรงที่ต้องการ ขนาดหนา x กว้าง x ยาว ชื่อเกรด และตำหนิที่รับได้ ไม้ของเราเป็นแบบคละหน้าคละความยาว จึงควรคิดเป็นเนื้อไม้รวมและเผื่อปลายไว้เสมอ
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านมีไม้แปรรูปอบแห้งสิบชนิดใน หมวดไม้แปรรูป พร้อมกาว สี แลคเกอร์ และฮาร์ดแวร์ครบในที่เดียว และมีบริการตัดไสตามขนาด ทักไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 และ 082-782-4513 บอกชนิด ขนาด จำนวน และที่อยู่หน้างานมา ทีมงานจะแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง เราส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ทั้ง Lalamove, Flash, รถของร้าน และรถ 6 ล้อ 10 ล้อสำหรับงานล็อตใหญ่ หรือแวะดูไม้เองที่ร้าน 725 ถ.ประชานฤมิตร ย่านบางโพ จันทร์ถึงเสาร์ 8.00–17.00 น.
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับประเภทและขนาดไม้แปรรูป
ไม้แปรรูปไม่มีขนาดสำเร็จเท่ากันทุกเจ้าแบบแผ่นอัด เพราะมาจากท่อนซุงที่โตไม่เท่ากัน จึงขายเป็นช่วงความหนาและหน้ากว้างแบบคละหน้า ที่ร้านเรามีหนาครึ่งนิ้วถึง 4 นิ้ว กว้าง 1–14 นิ้ว และยาว 1–12 ฟุต
อ่านเรียงเป็นหนา x กว้าง x ยาว คือหนา 1 นิ้ว หน้ากว้าง 6 นิ้ว ยาว 7 ฟุต หรือราว 2.13 เมตร ถ้าเจอ 4 x 2 นิ้ว ยาว 3 เมตร ก็อ่านหลักเดียวกัน เวลาสั่งให้บอกครบสามค่าพร้อมชนิดไม้และจำนวนเส้น
เกรด A คือหน้าไม้สะอาด ไม่มีตาดำ ไส้ไม้ หรือรอยโป๊ว เหมาะงานโชว์ผิว เกรด B มีตาดำประปรายแต่ลายยังสม่ำเสมอ ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ทั่วไป เกรด C มีตา ไส้ และรอยโป๊วชัดขึ้น เหมาะงานโครงหรือชิ้นที่ปิดผิวทับ ทั้งสามเกรดบอกผิวหน้า ไม่ได้บอกความแข็งแรง
ใช้ได้ดีกับชิ้นที่ไม่โชว์ผิว เช่นโครงด้านใน แผงหลังตู้ ชิ้นสั้นที่ตัดเลี่ยงตำหนิได้ และงานทำสีทับทั้งชิ้น วิธีคุ้มที่สุดคือวางแผนตัดก่อนซื้อ ให้เนื้อไม้สะอาดไปอยู่ที่มองเห็น
ให้คิดเป็นเนื้อไม้รวมที่งานต้องการ ไม่ใช่จำนวนเส้น แล้วบอกหน้ากว้างต่ำสุดที่รับได้กับขนาดชิ้นงานสุทธิมาด้วย เผื่อความยาวหนึ่งถึงสองนิ้วต่อเส้น และสั่งให้ครบในรอบเดียวถ้าต้องการสีใกล้กัน
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้
