กรณีศึกษาไม้แปรรูปนี้ใช้โต๊ะทำงานท็อปไม้จริงขนาด 120 x 60 ซม. เป็นโจทย์สมมติ เพื่อไล่ให้เห็นสี่ขั้นคือคำนวณจำนวนแผ่น เผื่อเศษ วางงบ และตรวจงาน ผลของโจทย์สมมตินี้คือต้องซื้อแผ่นอ้างอิง 6 แผ่น และงบค่าไม้อยู่ราว 2,100 ถึง 4,722 บาท ขึ้นกับชนิดไม้ที่เลือก
ตัวเลขเรื่องขนาดงาน จำนวนแผ่น และการเผื่อเศษทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมติที่ตั้งขึ้นเพื่อสอนวิธีคิด ส่วนราคาเริ่มต้นที่ยกมาเป็นราคาของเรา คุณเปลี่ยนขนาดงานเป็นของตัวเองแล้วเดินตามลำดับเดิมได้ ถ้าต้องการพื้นฐานวัสดุก่อน อ่าน ไม้แปรรูปคืออะไร ได้
1. โจทย์กรณีศึกษาไม้แปรรูป และตัวเลขสมมติที่ใช้ทั้งหมด
งานสมมติคือโต๊ะทำงานหนึ่งตัว ท็อปไม้แปรรูปประกบจากแผ่นเรียงข้างกัน หนาราว 2 ซม. วางบนขาสำเร็จ ขอบเขตของการคิดงบในกรณีนี้จึงนับแค่ค่าไม้ท็อปเท่านั้น
1.1 ตารางข้อสมมติของโจทย์
| รายการ | ค่าที่สมมติ | ที่มาของตัวเลข |
|---|---|---|
| ขนาดท็อป | ยาว 120 ซม. กว้าง 60 ซม. หนา 2 ซม. | สมมติ |
| แผ่นไม้ที่ใช้ | ขนาดอ้างอิง 1 x 6 นิ้ว ยาว 7 ฟุต (ราว 213 ซม.) | ขนาดอ้างอิงที่เราใช้แสดงราคาเริ่มต้น |
| หน้ากว้างใช้งาน | ราว 14 ซม. ต่อแผ่นหลังไสขอบสองข้าง | สมมติ |
| ชนิดไม้ที่เทียบ | ป็อปล่า แอช และโอ๊ค | ชนิดที่เรามีและมีราคาอ้างอิงชัด |
1.2 ทำไมต้องเขียนข้อสมมติก่อนคิดเลข
งานไม้ที่งบบวมมักไม่ได้บวมเพราะราคาไม้ แต่เพราะข้อสมมติเปลี่ยนกลางทาง เช่น เปลี่ยนความหนาท็อปจาก 2 เป็น 3 ซม. หรือเพิ่มความกว้างอีก 10 ซม. การเขียนตารางนี้ไว้ก่อนทำให้รู้ทันทีว่าถ้าแบบเปลี่ยน ต้องกลับไปแก้ตัวเลขช่องไหน
2. เลือกชนิดไม้แปรรูปให้ตรงงานและงบในกรณีศึกษานี้
สามชนิดที่ยกมาเทียบต่างกันสามเรื่องคือความแข็งผิว น้ำหนักของท็อป และราคาเริ่มต้น ท็อปโต๊ะทำงานโดนของวางและของครูดทุกวัน ความแข็งผิวจึงมีน้ำหนักในการตัดสินใจมากกว่าความสวยของลาย
2.1 ตารางเทียบสามทางเลือก
| ชนิดไม้ | ความแข็ง Janka (lbf) | น้ำหนักท็อปประมาณ | ราคาเริ่มต้นต่อแผ่นอ้างอิง |
|---|---|---|---|
| ป็อปล่า | 540 | ราว 6.6 กก. | 350 บาท |
| แอช | 1,320 | ราว 9.7 กก. | 554 บาท |
| โอ๊ค | 1,350 | ราว 10.9 กก. | 787 บาท |
2.2 อ่านตัวเลขสามคอลัมน์นี้อย่างไร
ค่าความแข็ง Janka คือแรงที่ใช้กดลูกเหล็กลงในเนื้อไม้ ยิ่งสูงยิ่งทนรอยบุบ ตามข้อมูลของ Wood Database แอชขาวอยู่ที่ 1,320 ปอนด์แรง ซึ่งแข็งกว่าป็อปล่าเหลืองที่ 540 ราว 2.4 เท่า แปลเป็นหน้างานคือท็อปป็อปล่าจะเป็นรอยจากหัวสกรูที่หล่นหรือก้นแก้วหนัก ๆ ง่ายกว่าชัดเจน ส่วนน้ำหนักในตารางเป็นการประมาณจากปริมาตรท็อป 0.0144 ลูกบาศก์เมตร คูณความหนาแน่นของไม้แต่ละชนิด ใช้เดาว่าโต๊ะจะยกคนเดียวไหวหรือไม่ อีกข้อที่ควรรู้คือทั้งสามชนิดนี้เป็นไม้สำหรับงานในบ้าน แหล่งเดียวกันจัดแอชไว้ในกลุ่มที่ทนการผุได้น้อย จึงไม่ควรเอาไปทำท็อปโต๊ะกลางแจ้งที่โดนฝนสาด ดูชนิดและขนาดที่มีได้ใน หมวดไม้แปรรูป
3. คำนวณจำนวนไม้แปรรูปที่ต้องซื้อ ทีละขั้น
หัวใจของการคำนวณคือใช้หน้ากว้างหลังไสขอบ ไม่ใช่ขนาดเรียกบนใบเสนอราคา เพราะแผ่นที่จะเอามาประกบต้องไสขอบให้ตรงก่อน และทุกครั้งที่ไสขอบ หน้ากว้างจะหายไปข้างละไม่กี่มิลลิเมตร
3.1 สี่บรรทัดที่คิดตามได้เลย
- หน้ากว้างที่ต้องการคือ 60 ซม. และสมมติว่าแต่ละแผ่นเหลือหน้าใช้งาน 14 ซม. หลังไสขอบ
- หาร 60 ด้วย 14 ได้ 4.3 แผ่น จึงต้องใช้ 5 แผ่นเรียง ซึ่งรวมกันได้ราว 70 ซม. ก่อนตัดขอบ
- ความยาวแผ่นอ้างอิงราว 213 ซม. ตัดชิ้นท็อปยาว 120 ซม. ได้แผ่นละหนึ่งชิ้น เศษอีกราว 90 ซม. เก็บไว้ทำคานใต้ท็อปได้
- เผื่อความยาวสำหรับตัดปลายทิ้งข้างละ 2 ถึง 3 ซม. เพราะปลายไม้เป็นจุดที่แตกร้าวจากการอบและการขนย้ายบ่อยที่สุด
- เผื่อเศษอีก 1 แผ่น รวมเป็นซื้อ 6 แผ่น เพื่อรับมือปลายแตก ตาไม้ และแผ่นที่สีไม่เข้าชุด
3.2 ทำไมต้องเผื่อ และเผื่อเท่าไรจึงพอ
เกรดไม้เนื้อแข็งวัดกันที่สัดส่วนเนื้อใสที่ตัดใช้ได้จากแผ่น ไม่ใช่ว่าทั้งแผ่นใสเหมือนกันหมด ดังนั้นยิ่งรับเกรดรองลงมาเพื่อประหยัดงบ ยิ่งต้องเผื่อแผ่นมากขึ้น ในงานเล็กแบบนี้การเผื่อ 1 แผ่นจาก 5 แผ่นคือราว 20% ซึ่งเป็นช่วงที่เราเห็นว่าพอดีกับงานโชว์ผิวที่ต้องคัดสี ส่วนงานโครงที่ปิดผิวจะเผื่อน้อยกว่านั้นได้ ขั้นตอนตัดและประกบอ่านต่อที่ วิธีใช้ไม้แปรรูป
4. วางงบไม้แปรรูปของกรณีศึกษา และของที่ต้องซื้อเพิ่ม
เมื่อรู้ว่าต้องซื้อ 6 แผ่น งบค่าไม้คือจำนวนแผ่นคูณราคาเริ่มต้นต่อแผ่นอ้างอิง ตัวเลขชุดนี้ใช้ตั้งกรอบงบก่อนขอใบเสนอราคาจริงได้
4.1 ตารางงบค่าไม้สามทางเลือก
| ชนิดไม้ | ราคาเริ่มต้นต่อแผ่น | งบค่าไม้ 6 แผ่น | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|---|
| ป็อปล่า | 350 บาท | 2,100 บาท | งบจำกัด ทำสีทับ ใช้งานเบา |
| แอช | 554 บาท | 3,324 บาท | ท็อปใช้งานทุกวัน โชว์ลายไม้ |
| โอ๊ค | 787 บาท | 4,722 บาท | งานผิวทนรอย ใช้หนักต่อเนื่อง |
4.2 ค่าของที่งบมักลืม
งบค่าไม้เป็นแค่ก้อนแรก ของที่ต้องบวกต่อคือกาวสำหรับประกบแผ่น กระดาษทราย สีหรือแลคเกอร์เคลือบผิว ขาโต๊ะกับสกรู และค่าขนส่ง ถ้าไม่มีเครื่องไสหน้ากว้าง ให้บวกค่าบริการตัดและไสตามขนาดของเราเข้าไปด้วย ทั้งหมดนี้เรามีขายในที่เดียว จึงขอยอดรวมทั้งงานได้ในครั้งเดียว ถ้าเลือกเป็นวอลนัทซึ่งเริ่มต้นที่ 1,050 บาทต่อแผ่น งบค่าไม้จะขึ้นไปราว 6,300 บาท ส่วนเต็ง แดง และสัก มีราคาเริ่มต้นที่ 130, 165 และ 250 บาท ซึ่งต้องให้เราสรุปยอดตามขนาดและจำนวนจริงก่อน ดูรายการได้ที่ ไม้แปรรูปของเรา
5. ตรวจผลงานไม้แปรรูปสี่จุด ตั้งแต่รับไม้ถึงเคลือบผิวเสร็จ
กรณีศึกษาจะจบสวยหรือไม่ อยู่ที่สี่จุดตรวจระหว่างทาง แต่ละจุดใช้เวลาไม่นาน และแก้ได้ทันก่อนงานเดินไปไกลกว่านั้น
5.1 สี่จุดตรวจตามลำดับงาน
- ตอนรับไม้ ให้นับจำนวนแผ่นตามใบส่งของ วัดหน้ากว้างจริง และดูว่าปลายแผ่นมีรอยแตกลึกเข้ามาเท่าไร
- ก่อนประกบ วางแผ่นเรียงบนพื้นเรียบแล้วมองตามความยาว ถ้าแผ่นไหนแอ่นเป็นท้องให้สลับด้านหรือเก็บไว้ทำคาน
- หลังประกบ ใช้บรรทัดเหล็กทาบขวางรอยต่อ ถ้ามีช่องแสงลอดให้ขัดเก็บก่อนลงสี ไม่ใช่อุดสีทับ
- หลังเคลือบผิว ให้เคลือบครบทุกด้านรวมใต้ท็อป เพราะด้านที่เว้นไว้จะรับคายความชื้นไม่เท่ากันแล้วทำให้ท็อปแอ่น
5.2 สิ่งที่มักพลาดในงานแรก
สองเรื่องที่เจอบ่อยคือรีบประกบแผ่นในวันที่ไม้มาถึง และเคลือบผิวเฉพาะด้านบน ทั้งสองเรื่องทำให้ท็อปแอ่นหลังใช้งานไม่กี่สัปดาห์ สาเหตุคือไม้อบแห้งที่อบมาราว 6 ถึง 8 เปอร์เซ็นต์ยังปรับตัวเข้าหาความชื้นของห้องที่มันไปอยู่ และการปรับตัวนั้นใช้เวลาเป็นสัปดาห์ ไม่ใช่ข้ามคืน ทางแก้คือพักไม้ในสถานที่จริงก่อนลงมือ และเคลือบให้ครบทุกด้านในรอบเดียว อาการโก่ง แตก และสีเปลี่ยนที่เจอหลังงานเสร็จ อ่านสาเหตุและวิธีแก้ได้ที่ ไม้แปรรูปโก่งแตก
6. สรุปบทเรียนกรณีศึกษาไม้แปรรูป และวางงานของคุณกับวิวัฒน์ชัยค้าไม้
บทเรียนของโจทย์สมมตินี้มีสามข้อ คือคิดจำนวนแผ่นจากหน้ากว้างหลังไสขอบ เผื่อเศษเป็นแผ่นจริงไม่ใช่เป็นความรู้สึก และเลือกชนิดไม้จากความแข็งผิวกับงบพร้อมกัน ไม่ใช่จากราคาอย่างเดียว เปลี่ยนขนาดงานเป็นของคุณแล้วเดินสี่ขั้นเดิมได้ทันที
บริษัทในเครือเรามีประสบการณ์งานไม้มากกว่า 50 ปี ที่ร้านมีไม้แปรรูปอบแห้งสิบชนิด พร้อมกาว สี แลคเกอร์ ฮาร์ดแวร์ และบริการตัดไสตามขนาด ส่งรายการมาทางไลน์ @viwatchai หรือโทร 02-585-7575 และ 082-782-4513 บอกชนิดไม้ ขนาด จำนวน และที่อยู่หน้างาน ทีมงานเช็กของแล้วแจ้งยอดสินค้ากับค่าส่งก่อนยืนยันทุกครั้ง เราส่งได้ทั้งกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด ทั้ง Lalamove ขนส่งเอกชน รถของร้าน และรถ 6 ล้อ 10 ล้อ หรือแวะเลือกแผ่นจริงที่ร้าน 725 ถ.ประชานฤมิตร ย่านบางโพ จันทร์ถึงเสาร์ 8.00–17.00 น.
7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกรณีศึกษาไม้แปรรูป
ในโจทย์สมมติของท็อปขนาด 120 x 60 ซม. ที่ใช้แผ่นอ้างอิง 1 x 6 นิ้ว ยาว 7 ฟุต ต้องเรียง 5 แผ่นให้ได้หน้ากว้าง และเผื่ออีก 1 แผ่น รวมซื้อ 6 แผ่น ถ้าท็อปของคุณกว้างกว่านี้ ให้หารความกว้างที่ต้องการด้วยหน้ากว้างใช้งานต่อแผ่น แล้วปัดขึ้นและเผื่อเพิ่ม
ในกรณีสมมติที่ซื้อ 6 แผ่น งบค่าไม้อยู่ราว 2,100 บาทถ้าใช้ป็อปล่า 3,324 บาทถ้าใช้แอช และ 4,722 บาทถ้าใช้โอ๊ค ตัวเลขนี้คิดจากราคาเริ่มต้นต่อแผ่นอ้างอิง และยังไม่รวมกาว สี ขาโต๊ะ ค่าตัดไส และค่าส่ง
ได้ และเป็นตัวเลือกที่ลูกค้าถามบ่อยเพราะสีและน้ำมันธรรมชาติในเนื้อไม้ ราคาเริ่มต้นของไม้สักอยู่ที่ 250 บาท ส่วนยอดจริงขึ้นกับความหนา หน้ากว้าง ความยาว และจำนวนที่สั่ง จึงควรส่งขนาดงานมาให้ทีมงานสรุปยอดก่อนตัดสินใจ
ในกลุ่มไม้นำเข้าที่เรามี ป็อปล่าเริ่มต้นต่ำที่สุดที่ 350 บาทต่อแผ่นอ้างอิง แต่เนื้ออ่อนกว่าชนิดอื่นชัดเจนตามค่า Janka จึงเหมาะกับท็อปที่ทำสีทับหรือใช้งานเบา ถ้าต้องการผิวทนรอยในงบที่ยังคุมได้ แอชเป็นทางสายกลางที่เราแนะนำบ่อย
งานโชว์ผิวที่ต้องคัดสีและเลี่ยงตาไม้ ควรเผื่อราว 20% ของจำนวนที่คำนวณได้ ส่วนงานโครงที่ปิดผิวทีหลังเผื่อน้อยกว่านั้นได้ เหตุผลคือเกรดไม้วัดจากสัดส่วนเนื้อใสที่ตัดใช้ได้ ไม่ใช่ว่าทุกแผ่นใสเท่ากัน จึงต้องมีแผ่นสำรองไว้แทนชิ้นที่ตัดแล้วไม่ผ่าน
ศิรวิชญ์ หาญวิวัฒนกูล
ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุไม้ พื้นไม้ จาก วิวัฒน์ชัยค้าไม้
